HomeRig VedaMandala 1Sukta 80Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.80

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

न वेपसा न तन्यतेन्द्रं वृत्रो वि बीभयत् । अभ्येनं वज्र आयसः सहस्रभृष्टिरायतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

न वेप॑सा॒ न त॑न्य॒तेन्द्रं॑ वृ॒त्रो वि बी॑भयत् । अ॒भ्ये॑नं॒ वज्र॑ आय॒सः स॒हस्र॑भृष्टिराय॒तार्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ná vépasā ná tanyaté́ndraṃ vṛtró ví bībhayat | abhy ènaṃ vájra āyásaḥ sahásra-bhṛṣṭir āyā́t ’rcann ánu sva-rā́jyam ||

Neither by trembling nor by thunder did Vṛtra terrify Indra. Against him came the iron thunderbolt with a thousand edges—shining in the wake of self-sovereignty.

न । वेप॑सा । न । त॒न्य॒ता । इन्द्र॑म् । वृ॒त्रः । वि । बी॒भ॒य॒त् । अ॒भि । ए॒न॒म् । वज्रः॑ । आय॒सः । स॒हस्र॑ऽभृष्टिः । आ॒या॒त॒ । अर्च॑न् । अनु॑ । स्व॒ऽराज्य॑म् ॥न । वेपसा । न । तन्यता । इन्द्रम् । वृत्रः । वि । बीभयत् । अभि । एनम् । वज्रः । आयसः । सहस्रभृष्टिः । आयात । अर्चन् । अनु । स्वराज्यम् ॥na | vepasā | na | tanyatā | indram | vṛtraḥ | vi | bībhayat | abhi | enam | vajraḥ | āyasaḥ | sahasra-bhṛṣṭiḥ | āyāta | arcan | anu | sva-rājyam

not
:
TypeIndeclinable
Rootna
वेपसाby trembling / with tremor
वेपसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवेपस् (prātipadika; from √वेप् ‘to tremble’)
nor
:
TypeIndeclinable
Rootna
तन्यतेthunders / resounds
तन्यते:
TypeVerb
Root√तन् (तनुते/तन्यते; ‘to thunder, resound, stretch’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्र (prātipadika)
वृत्रःVṛtra
वृत्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृत्र (prātipadika)
विapart, asunder; intensifier
वि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootvi
बीभयत्frightened / made afraid
बीभयत्:
TypeVerb
Root√भी (causative √भीषय/भीभय ‘to frighten’)
अभिtowards, against
अभि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootabhi
एनम्him (i.e., Vṛtra)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (enam- form)
वज्रःthe thunderbolt
वज्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootवज्र (prātipadika)
आयसःof iron / iron(-made)
आयसः:
Kartā (as qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootआयस (prātipadika)
सहस्रभृष्टिःthousand-spiked / thousand-edged
सहस्रभृष्टिः:
Kartā (as qualifier of agent)
TypeAdjective
Rootसहस्र-भृष्टि (tatpuruṣa; सहस्र ‘thousand’ + भृष्टि ‘point/edge, spike’)
आयतwent forth / rushed
आयत:
TypeVerb
Root√या (with preverb आ-; ‘to go, rush, come’)
अर्चन्sang / praised
अर्चन्:
TypeVerb
Root√अर्च् (‘to praise, sing’)
अनुafter, along, following
अनु:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootanu
स्वराज्यम्self-rule / sovereignty
स्वराज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वराज्य (prātipadika; sva- ‘self’ + rājya ‘rule’)