Mantra 2
Sukta 1.75
Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional; verify)
Devata: Agni
Chandas: Gāyatrī (likely; confirm metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
अथा ते अङ्गिरस्तमाग्ने वेधस्तम प्रियम् । वोचेम ब्रह्म सानसि ॥
Samhita Patha (IAST)
अथा॑ ते अङ्गिरस्त॒माग्ने॑ वेधस्तम प्रि॒यम् । वो॒चेम॒ ब्रह्म॑ सान॒सि ॥
Transliteration
áthā te aṅgiras-tamá agne vedhas-tama priyám | vocéma bráhma sānási ||
Translation
Then for thee, O Agni, most Angiras, most wise-forming, the dear (truth) we would speak—the brahman—so that we may win the attainment.
Padapatha (Word Analysis)
अथ॑ । ते॒ । अ॒ङ्गि॒रः॒ऽत॒म॒ । अ॒ग्ने॒ । वे॒धः॒ऽत॒म॒ । प्रि॒यम् । वो॒चेम॑ । ब्रह्म॑ । सा॒न॒सि ॥अथ । ते । अङ्गिरःतम । अग्ने । वेधःतम । प्रियम् । वोचेम । ब्रह्म । सानसि ॥atha | te | aṅgiraḥ-tama | agne | vedhaḥ-tama | priyam | vocema | brahma | sānasi
Word by Word
अथाthen, thereafter
अथा:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्-प्रातिपदिक)
अङ्गिरस्तमO most Angiras-like (best of the Aṅgiras)
अङ्गिरस्तम:
सम्बोधन
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootअङ्गिरस् + तमप्
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि
वेधस्तमO most wise / most skilful
वेधस्तम:
सम्बोधन
TypeAdjective (superlative epithet)
Rootवेधस् (√विद्/√वेध् ‘to know/seek’) + तमप्
प्रियम्the dear (thing), the beloved (praise)
प्रियम्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootप्रिय
वोचेमmay we speak, let us utter
वोचेम:
कर्तृ (speaker ‘we’)
TypeVerb
Root√वच् (वच्)
ब्रह्मa sacred formulation, hymn/prayer
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
सानसिin the winning (of wealth), in the gaining
सानसि:
अधिकरण
TypeNoun (locative of action/occasion) / Adjectival noun
Rootसानसि (from √सन् ‘to gain, win’; ‘winning, gaining’)