Mantra 4
Sukta 1.7
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditionally for RV 1.1–1.11; applied to RV 1.7 as well)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्र वाजेषु नोऽव सहस्रप्रधनेषु च । उग्र उग्राभिरूतिभिः ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्र॒ वाजे॑षु नोऽव स॒हस्र॑प्रधनेषु च । उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑रू॒तिभि॑: ॥
Transliteration
índra vā́jeṣu no ’va sahásrapradhaneṣu ca | ugrá ugrā́bhir ūtíbhiḥ ||
Translation
O Indra, in the strivings for plenitude of force, and also in the battles where a thousand stakes are set, protect us—O strong One—by thy strong powers of help.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रः॑ । वाजे॑षु । नः॒ । अ॒व॒ । स॒हस्र॑ऽप्रधनेषु । च॒ । उ॒ग्रः । उ॒ग्राभिः॑ । ऊ॒तिऽभिः॑ ॥इन्द्रः । वाजेषु । नः । अव । सहस्रप्रधनेषु । च । उग्रः । उग्राभिः । ऊतिभिः ॥indraḥ | vājeṣu | naḥ | ava | sahasra-pradhaneṣu | ca | ugraḥ | ugrābhiḥ | ūti-bhiḥ
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वाजेषुin the contests/prizes (vājás)
वाजेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवdown; in aid (as preverb)
अव:
क्रियाविशेषण (verb-modifier)
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
सहस्रप्रधनेषुin thousand-staked contests
सहस्रप्रधनेषु:
अधिकरण
TypeNoun (compound)
Rootसहस्र-प्रधन (समास-प्रातिपदिक; सहस्र ‘thousand’ + प्रधन ‘prize/contest, stake’)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
उग्रःthe mighty/terrible one
उग्रः:
कर्तृ (implied: Indra as agent)
TypeAdjective (used substantively)
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
उग्राभिःwith mighty
उग्राभिः:
करण
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
ऊतिभिःhelps/aids
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; from √अव/√उ ‘to help, protect’ > ‘aid’)