HomeRig VedaMandala 1Sukta 63Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.63

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वं ह त्यदिन्द्र सप्त युध्यन्पुरो वज्रिन्पुरुकुत्साय दर्दः । बर्हिर्न यत्सुदासे वृथा वर्गंहो राजन्वरिवः पूरवे कः ॥

त्वं ह॒ त्यदि॑न्द्र स॒प्त युध्य॒न्पुरो॑ वज्रिन्पुरु॒कुत्सा॑य दर्दः । ब॒र्हिर्न यत्सु॒दासे॒ वृथा॒ वर्गं॒हो रा॑ज॒न्वरि॑वः पू॒रवे॑ कः ॥

tváṃ ha tyád indra saptá yúdhyann púro vajrin puru-kútsāya dárdaḥ | barhír ná yát su-dā́se vṛ́thā várgaṃho rā́jan várivaḥ pūráve káḥ ||

You indeed, O Indra, fighting, O bolt-bearer, broke the seven strongholds for Purukutsa. And when, like a spreading sacred seat, you opened a free path for Sudās against the wrong oppression—O king, who else could grant such wide room for Pūru?

त्वम् । ह॒ । त्यत् । इ॒न्द्र॒ । स॒प्त । युध्य॑न् । पुरः॑ । व॒ज्रि॒न् । पु॒रु॒ऽकुत्सा॑य । द॒र्द॒रिति॑ दर्दः । ब॒र्हिः । न । यत् । सु॒ऽदासे॑ । वृथा॑ । वर्क् । अं॒होः । रा॒ज॒न् । वरि॑वः । पू॒रवे॑ । कः ॥त्वम् । ह । त्यत् । इन्द्र । सप्त । युध्यन् । पुरः । वज्रिन् । पुरुकुत्साय । दर्दरिति दर्दः । बर्हिः । न । यत् । सुदासे । वृथा । वर्क् । अंहोः । राजन् । वरिवः । पूरवे । कः ॥tvam | ha | tyat | indra | sapta | yudhyan | puraḥ | vajrin | puru-kutsāya | dardaḥ | barhiḥ | na | yat | su-dāse | vṛthā | varka | aṃhoḥ | rājan | varivaḥ | pūrave | kaḥ

त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्
indeed
:
TypeParticle
Root
त्यत्that (deed/thing)
त्यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
सप्तseven
सप्त:
TypeNumeral
Rootसप्तन्
युध्यन्fighting
युध्यन्:
कर्तृ
TypeVerb (participle)
Rootयुध्
पुरःfortresses/citadels
पुरः:
कर्म
TypeNoun
Rootपुर्
वज्रिन्O wielder of the vajra
वज्रिन्:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective
Rootवज्रिन्
पुरुकुत्सायfor Purukutsa
पुरुकुत्साय:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootपुरुकुत्स
दर्दःthou didst shatter/break
दर्दः:
क्रिया
TypeVerb
Rootदर्द्
बर्हिःsacrificial grass (barhis)
बर्हिः:
उपमान (विशेष्य-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबर्हिस्
like/as
:
TypeParticle
Root
यत्which/that (when/that which)
यत्:
कर्म
TypeRelative pronoun
Rootयद्
सुदासेfor Sudās
सुदासे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootसुदास
वृथाin vain; fruitlessly
वृथा:
TypeIndeclinable
Rootवृथा
वर्गम्troop/host; array
वर्गम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवर्ग
अंहःdistress; harm
अंहः:
कर्म
TypeNoun
Rootअंहस्
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन्
वरिवःwide space; aid/protection
वरिवः:
कर्म
TypeNoun
Rootवरिवस्
पूरवेfor Pūru
पूरवे:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper/tribal)
Rootपूरु
कःwho? (i.e., who else?)
कः:
कर्तृ (प्रश्नवाचक)
TypeInterrogative pronoun
Rootकिम्