HomeRig VedaMandala 1Sukta 63Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.63

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

आ यद्धरी इन्द्र विव्रता वेरा ते वज्रं जरिता बाह्वोर्धात् । येनाविहर्यतक्रतो अमित्रान्पुर इष्णासि पुरुहूत पूर्वीः ॥

आ यद्धरी॑ इन्द्र॒ विव्र॑ता॒ वेरा ते॒ वज्रं॑ जरि॒ता बा॒ह्वोर्धा॑त् । येना॑विहर्यतक्रतो अ॒मित्रा॒न्पुर॑ इ॒ष्णासि॑ पुरुहूत पू॒र्वीः ॥

ā yád dhárī indra ví-vratā vērā́ te vájraṃ jaritā́ bāhvór dhā́t | yéna aviharyatakrato amítrān púra iṣṇā́si puruhūta pūrvī́ḥ ||

When your two radiant steeds, O Indra, wide-ranging, come near, the singer sets your thunderbolt in your arms—by which, O irresistible in will, you drive against the hostile powers and shatter many ancient strongholds, O much-invoked.

आ । यत् । हरी॒ इति॑ । इ॒न्द्र॒ । विऽव्र॑ता । वेः । आ । ते॒ । वज्र॑म् । ज॒रि॒ता । बा॒ह्वोः । धा॒त् । येन॑ । अ॒वि॒ह॒र्य॒त॒क्र॒तो॒ इत्य॑विहर्यतऽक्रतो । अ॒मित्रा॑न् । पुरः॑ । इ॒ष्णासि॑ । पु॒रु॒ऽहू॒त॒ । पू॒र्वीः ॥आ । यत् । हरी इति । इन्द्र । विव्रता । वेः । आ । ते । वज्रम् । जरिता । बाह्वोः । धात् । येन । अविहर्यतक्रतो इत्यविहर्यतक्रतो । अमित्रान् । पुरः । इष्णासि । पुरुहूत । पूर्वीः ॥ā | yat | harī iti | indra | vi-vratā | veḥ | ā | te | vajram | jaritā | bāhvoḥ | dhāt | yena | aviharyatakrato ity aviharyata-krato | amitrān | puraḥ | iṣṇāsi | puru-hūta | pūrvīḥ

towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
यत्which, that (thing)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरीthe two bay steeds
हरी:
Karma
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
विव्रताof divergent/varied courses (two)
विव्रता:
Karma
TypeAdjective
Rootवि-व्रत (प्रातिपदिक; व्रत ‘ordinance, rule’)
वेरा(their) two courses/impulses
वेरा:
Karma
TypeNoun
Rootवेर (प्रातिपदिक; ‘impulse/drive, course’—Vedic)
तेof you, your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
जरिताthe singer/praiser
जरिता:
Kartā
TypeNoun
Rootजरितृ (प्रातिपदिक; ‘singer, praiser’)
बाह्वोःin/on (your) two arms
बाह्वोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
धात्placed, set
धात्:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
येनby which
येन:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अविहर्यतdid not carry off / could not take away
अविहर्यत:
Kriyā
TypeVerb
Rootअवि-हृ (धातु; ‘to take away/steal’ with negation/privative sense in Vedic compound)
अक्रतोO unerring/undaunted one (lit. ‘not without kratu’)
अक्रतो:
TypeAdjective (vocative)
Rootअ-क्रतु (प्रातिपदिक; ‘without resolve/plan’)
अमित्रान्enemies
अमित्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootअमित्र (प्रातिपदिक)
पुरःfortresses, strongholds
पुरः:
Karma
TypeNoun
Rootपुर्/पुर (प्रातिपदिक)
इष्णासिyou drive/impel
इष्णासि:
Kriyā
TypeVerb
Rootइष् (धातु; ‘to set in motion, impel’)
पुरुहूतO much-invoked one
पुरुहूत:
TypeNoun/Adjective (vocative)
Rootपुरु-हूत (प्रातिपदिक; ‘much-invoked’)
पूर्वीःmany/former (fortresses)
पूर्वीः:
Karma
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)