Mantra 4
Sukta 1.6
Rishi: Madhuchchhandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; applied here to 1.6)
Devata: Indra (with the Maruts as associated powers in the hymn-context)
Chandas: Gāyatrī (hymn RV 1.6 is predominantly Gāyatrī)
Samhita Patha (Devanagari)
आदह स्वधामनु पुनर्गर्भत्वमेरिरे । दधाना नाम यज्ञियम् ॥
Samhita Patha (IAST)
आदह॑ स्व॒धामनु॒ पुन॑र्गर्भ॒त्वमे॑रि॒रे । दधा॑ना॒ नाम॑ य॒ज्ञिय॑म् ॥
Transliteration
ād áha svadhā́m ánu púnar garbhatvám airire | dádhānā nā́ma yajñíyam ||
Translation
Then indeed, following their own innate power, they again moved into the state of becoming—bearing within them the sacred Name that is fit for the offering: the power that makes the inner sacrifice possible.
Padapatha (Word Analysis)
आत् । अह॑ । स्व॒धाम् । अनु॑ । पुनः॑ । ग॒र्भ॒ऽत्वम् आ॒ऽई॒रि॒रे । दधा॑नाः । नाम॑ । य॒ज्ञिय॑म् ॥आत् । अह । स्वधाम् । अनु । पुनः । गर्भत्वम् आईरिरे । दधानाः । नाम । यज्ञियम् ॥āt | aha | svadhām | anu | punaḥ | garbha-tvam āīrire | dadhānāḥ | nāma | yajñiyam
Word by Word
आदःthen; thereupon
आदः:
—
TypePronoun/Indeclinable
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) अथवा अव्यय ‘आदः/अथ’ (वैदिक) प्रयोग
स्वधाम्(their) own power/ordinance; inherent might
स्वधाम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वधा (स्त्री. प्रातिपदिक)
अनुaccording to; following
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
पुनःagain
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
गर्भत्वम्the state of being in the womb; conception
गर्भत्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootगर्भत्व (नपुं. प्रातिपदिक; गर्भ + त्व)
एरिरेthey set in motion; they roused/attained
एरिरे:
Kartā
TypeVerb
Rootईर्/इर् (धातु; ‘ईरयति/ईरते’—प्रेरणे/गत्यर्थे)
दधानाःbearing; placing; holding
दधानाः:
Kartā
TypeParticiple
Rootधा (धातु) → दधाना (वर्तमान कृदन्त)
नामname
नाम:
Karma
TypeNoun
Rootनामन् (नपुं. प्रातिपदिक)
यज्ञियम्worthy of sacrifice; sacred/ritual
यज्ञियम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (विशेषण-प्रातिपदिक; यज्ञ + य)