HomeRig VedaMandala 1Sukta 57Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.57

Rishi: Vasiṣṭha Maitrāvaruṇi
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

भूरि त इन्द्र वीर्यं तव स्मस्यस्य स्तोतुर्मघवन्काममा पृण । अनु ते द्यौर्बृहती वीर्यं मम इयं च ते पृथिवी नेम ओजसे ॥

भूरि॑ त इन्द्र वी॒र्यं१॒॑ तव॑ स्मस्य॒स्य स्तो॒तुर्म॑घव॒न्काम॒मा पृ॑ण । अनु॑ ते॒ द्यौर्बृ॑ह॒ती वी॒र्यं॑ मम इ॒यं च॑ ते पृथि॒वी ने॑म॒ ओज॑से ॥

bhū́ri ta indra vīryàṃ táva smasy asyá stotúr maghavan kā́mam ā́ pṛṇa | ánu te dyáur bṛhatī́ vīryàṃ mama iyáṃ ca te pṛthivī́ némā ojáse ||

Abundant is your heroic power, O Indra; we are of you. O Maghavan, fulfil the desire of this singer. Following your might, the vast Heaven (too) and this Earth move in measure for your strength.

भूरि॑ । ते॒ । इ॒न्द्र॒ । वी॒र्य॑म् । तव॑ । स्म॒सि॒ । अ॒स्य । स्तो॒तुः । म॒घऽव॒न् । काम॑म् । आ । पृ॒ण॒ । अनु॑ । ते॒ । द्यौः । बृ॒ह॒ती । वी॒र्य॑म् । म॒मे॒ । इ॒यम् । च॒ । ते॒ । पृ॒थि॒वी । ने॒मे॒ । ओज॑से ॥भूरि । ते । इन्द्र । वीर्यम् । तव । स्मसि । अस्य । स्तोतुः । मघवन् । कामम् । आ । पृण । अनु । ते । द्यौः । बृहती । वीर्यम् । ममे । इयम् । च । ते । पृथिवी । नेमे । ओजसे ॥bhūri | te | indra | vīryam | tava | smasi | asya | stotuḥ | magha-van | kāmam | ā | pṛṇa | anu | te | dyauḥ | bṛhatī | vīryam | mame | iyam | ca | te | pṛthivī | neme | ojase

भूरिmuch, abundant
भूरि:
विशेषणम् (कर्म/भाववाचकस्य ‘वीर्यम्’ विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (genitive: ‘of you/your’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वीर्यम्might, heroic power
वीर्यम्:
कर्म (पृण ‘fill/satisfy’ इत्यस्य) / विषयः
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
तवof you
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
स्मindeed, surely
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म (निपात)
अस्यof this
अस्य:
सम्बन्ध (स्तोतुः सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
स्तोतुःof the praiser
स्तोतुः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of the praiser’)
TypeNoun
Rootस्तोतृ (प्रातिपदिक; √स्तु ‘to praise’)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक)
कामम्desire, wish
कामम्:
कर्म (पृण ‘fill/satisfy’ इत्यस्य) / लक्ष्यः
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
towards, fully
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
पृणfill, satisfy
पृण:
क्रिया
TypeVerb
Root√पॄ / पृण् (पॄ पूरणे)
अनुalong, in accordance with
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय/उपसर्ग)
तेof you
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
द्यौःthe Heaven (sky)
द्यौः:
कर्तृ (अनु… ‘follows/accords’—elliptic copula) / विषयः
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
बृहतीbroad, great
बृहती:
विशेषणम् (द्यौः) / विधेय
TypeAdjective
Rootबृहती (प्रातिपदिक; √बृह् ‘to be great’)
वीर्यम्might
वीर्यम्:
कर्म/विषय (अनु… ‘according to your might’)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
ममof me, my
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इयम्this
इयम्:
कर्तृ/विषय
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
तेof you
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पृथिवीthe Earth
पृथिवी:
कर्तृ/विषय
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
नेमःmeasure, limit
नेमः:
अधिकरण/परिमाण (सीमा/मापः—‘up to the measure/limit’)
TypeNoun
Rootनेम (प्रातिपदिक)
ओजसेfor strength, for vigor
ओजसे:
सम्प्रदान (for strength/might) / प्रयोजन
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)