HomeRig VedaMandala 1Sukta 55Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.55

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

दानाय मनः सोमपावन्नस्तु तेऽर्वाञ्चा हरी वन्दनश्रुदा कृधि । यमिष्ठासः सारथयो य इन्द्र ते न त्वा केता आ दभ्नुवन्ति भूर्णयः ॥

दा॒नाय॒ मन॑: सोमपावन्नस्तु ते॒ऽर्वाञ्चा॒ हरी॑ वन्दनश्रु॒दा कृ॑धि । यमि॑ष्ठास॒: सार॑थयो॒ य इ॑न्द्र ते॒ न त्वा॒ केता॒ आ द॑भ्नुवन्ति॒ भूर्ण॑यः ॥

dānā́ya mánaḥ soma-pāvan astu te’rvā́ñcā hárī vandana-śrudā́ kṛdhi | yámiṣṭhāsaḥ sāratháyo yá indra te ná tvā ketā́ ā́ dabhnuvanti bhūrṇáyaḥ ||

Let your mind be turned to giving, O Soma-drinker; make your two tawny steeds come near, hearers of our praise. For those charioteers of yours, O Indra, most restraining and sure, the swirling impulses cannot deceive; no false perceptions overtake you.

दा॒नाय॑ । मनः॑ । सो॒म॒ऽपा॒व॒न् । अ॒स्तु॒ । ते॒ । अ॒र्वाञ्चा॑ । हरी॒ इति॑ । व॒न्द॒न॒ऽश्रु॒त् । आ । कृ॒धि॒ । यमि॑ष्ठासः । सार॑थयः । ये । इ॒न्द्र्च । ते॒ । न । त्वा॒ । केताः॑ । आ । द॒भ्नु॒व॒न्ति॒ । भूर्ण॑यः ॥दानाय । मनः । सोमपावन् । अस्तु । ते । अर्वाञ्चा । हरी इति । वन्दनश्रुत् । आ । कृधि । यमिष्ठासः । सारथयः । ये । इन्द्र्च । ते । न । त्वा । केताः । आ । दभ्नुवन्ति । भूर्णयः ॥dānāya | manaḥ | soma-pāvan | astu | te | arvāñcā | harī iti | vandana-śrut | ā | kṛdhi | yamiṣṭhāsaḥ | sārathayaḥ | ye | indrca | te | na | tvā | ketāḥ | ā | dabhnuvanti | bhūrṇayaḥ

दानायfor giving; for a gift
दानाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक; दा- ‘देने’)
मनःmind; intention
मनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक) अथवा √मन् ‘चिन्तने’ (निष्पन्न)
सोमपावन्O Soma-purifier (epithet of Indra)
सोमपावन्:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootसोम + पावन् (< √पू ‘पवने/शोधने’; कृत् -वन्)
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Root√अस् ‘भुवि’
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
अर्वाञ्चाturned hither; coming towards (us)
अर्वाञ्चा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअर्वाञ्च् (प्रातिपदिक)
हरीthe two bay horses (of Indra)
हरी:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
वन्दनश्रुदाhearing/accepting praise; granting to praise
वन्दनश्रुदा:
कर्तृ
TypeAdjective (compound)
Rootवन्दन + श्रुदा (श्रु-दा; ‘praise’ + ‘giving/hearing’; समास)
कृधिmake; do
कृधि:
TypeVerb
Root√कृ ‘करणे’
यमिष्ठासःmost controlling/most restraining (i.e., best at holding in)
यमिष्ठासः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootयमिष्ठ (यम ‘युग्म/नियमन’ + इष्ठ; अतिशय)
सारथयःcharioteers
सारथयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसारथि (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
केताःperceivers; discerners; (hostile) plotters
केताः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकेत (प्रातिपदिक)
towards; unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
दभ्नुवन्तिdeceive; overpower; harm
दभ्नुवन्ति:
TypeVerb
Root√दभ् ‘हिंसने/दम्भने/वञ्चने’
भूर्णयःthe impetuous/whirling ones; assailants
भूर्णयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभूर्णि (प्रातिपदिक)