HomeRig VedaMandala 1Sukta 55Mantra 8
Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 1.55

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

अप्रक्षितं वसु बिभर्षि हस्तयोरषाळ्हं सहस्तन्वि श्रुतो दधे । आवृतासोऽवतासो न कर्तृभिस्तनूषु ते क्रतव इन्द्र भूरयः ॥

अप्र॑क्षितं॒ वसु॑ बिभर्षि॒ हस्त॑यो॒रषा॑ळ्हं॒ सह॑स्त॒न्वि॑ श्रु॒तो द॑धे । आवृ॑तासोऽव॒तासो॒ न क॒र्तृभि॑स्त॒नूषु॑ ते॒ क्रत॑व इन्द्र॒ भूर॑यः ॥

áprākṣitaṃ vásu bibharṣi hástayor aṣā́ḷhaṃ sáhas tanví śrutó dadhé | āvṛ́tāso avatā́so ná kartṛ́bhis tanū́ṣu te krátava indra bhū́rayaḥ ||

You bear in your hands the un-diminishing wealth; in your body you hold the unconquerable force, famed of hearing. In your being, O Indra, are many wills and workings—self-covered, self-guarded, not fashioned by human makers.

अप्र॑ऽक्षितम् । वसु॑ । बि॒भ॒र्षि॒ । हस्त॑योः । अषा॑ळ्हम् । सहः॑ । त॒न्वि॑ । श्रु॒तः । द॒धे॒ । आऽवृ॑तासः । अ॒व॒तासः । न । क॒र्तृऽभिः॑ । त॒नूषु॑ । ते॒ । क्रत॑वः । इ॒न्द्र॒ । भूर॑यः ॥अप्रक्षितम् । वसु । बिभर्षि । हस्तयोः । अषाळ्हम् । सहः । तन्वि । श्रुतः । दधे । आवृतासः । अवतासः । न । कर्तृभिः । तनूषु । ते । क्रतवः । इन्द्र । भूरयः ॥apra-kṣitam | vasu | bibharṣi | hastayoḥ | aṣāḷham | sahaḥ | tanvi | sṛutaḥ | dadhe | āvṛtāsaḥ | avatāsaḥ | na | kartṛ-bhiḥ | tanūṣu | te | kratavaḥ | indra | bhūrayaḥ

अप्रक्षितम्unwasted, undiminished
अप्रक्षितम्:
Karma (बिभर्षि इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootअ-प्र-क्षि (क्षयति/क्षिणोति) → अप्रक्षित (ppp) / प्रक्षि-
वसुwealth, treasure
वसु:
Karma
TypeNoun
Rootवसु-
बिभर्षिyou bear/carry
बिभर्षि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभृ (भरति)
हस्तयोः
हस्तयोः:
TypeNoun
Rootहस्त-
in (your) two hands
:
Adhikaraṇa (locative-sense: 'in/at the hands')
अषाळ्हम्unconquered, irresistible
अषाळ्हम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअ-षह् (षहते) → अषाळ्ह (ppp) / षह्
सहःmight, strength
सहः:
Karma (दधे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootसहस्-
तन्विin (your) body/person
तन्वि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootतनू-
श्रुतःrenowned, famed
श्रुतः:
Kartā (दधे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootश्रु (शृणोति) → श्रुत (ppp)
दधेhas placed/has set
दधे:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
आवृतासःencompassing, surrounding
आवृतासः:
Kartā (भूरयः इत्यस्य सह)
TypeAdjective
Rootआ-वृत् (वर्तते/आवर्तते) → आवृत (ppp)
अवतासःhelping, protecting
अवतासः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअव (अवति) / अव-त (ppp/adj) → अवत-
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
कर्तृभिःby doers/makers
कर्तृभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootकर्तृ- (√कृ)
तनूषुin bodies/persons
तनूषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootतनू-
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (युष्मद्)
क्रतवःpowers of will, wise plans
क्रतवः:
Kartā
TypeNoun
Rootक्रतु-
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र-
भूरयःmany, abundant
भूरयः:
Kartā
TypeAdjective
Rootभूरि-