HomeRig VedaMandala 1Sukta 50Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.50

Rishi: Vasiṣṭha (traditionally for RV 1.50)
Devata: Sūrya (as remover/transferer of impurity; allied with healing forces)
Chandas: Gāyatrī

शुकेषु मे हरिमाणं रोपणाकासु दध्मसि । अथो हारिद्रवेषु मे हरिमाणं नि दध्मसि ॥

शुके॑षु मे हरि॒माणं॑ रोप॒णाका॑सु दध्मसि । अथो॑ हारिद्र॒वेषु॑ मे हरि॒माणं॒ नि द॑ध्मसि ॥

śukéṣu me harimā́ṇaṃ ropaṇā́kāsu dadhmasi | átho hāridravéṣu me harimā́ṇaṃ ní dadhmasi ||

Into the bright ones thou settest my yellowing stain, into the healing plants thou placest it; and again into the yellow-hued beings thou layest my yellowing—so the blemish is transferred away from the soul’s instrument.

शुके॑षु । मे॒ । ह॒रि॒माण॑म् । रो॒प॒णाका॑सु । द॒ध्म॒सि॒ । अथो॒ इति॑ । हा॒रि॒द्र॒वेषु॑ । मे॒ । ह॒रि॒माण॒म् । नि । द॒ध्म॒सि॒ ॥शुकेषु । मे । हरिमाणम् । रोपणाकासु । दध्मसि । अथो इति । हारिद्रवेषु । मे । हरिमाणम् । नि । दध्मसि ॥śukeṣu | me | harimāṇam | ropaṇākāsu | dadhmasi | atho iti | hāridraveṣu | me | harimāṇam | ni | dadhmasi

शुकेषुin the bright/white (spots/marks)
शुकेषु:
अधिकारण
TypeNoun/Adjective
Rootशुक (प्रातिपदिक) < शुच्/शुक् ‘दीप्तौ/श्वैत्ये’ (व्युत्पत्त्यर्थ) अथवा ‘शुक’ ‘श्वेत’
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरिमाणम्yellowness / golden hue
हरिमाणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहरिमन् (प्रातिपदिक) ‘हरितवर्णता/पीतिमा’
रोपणाकासुin the healing/planting (herbs/ointments)
रोपणाकासु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootरोपणाका (प्रातिपदिक) < √रुप्/√रोप् (रोपणे ‘रोपयति’ caus.) + -णाक (स्त्री.)
दध्मसिyou place / you put
दध्मसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (धारणे/निधाने) — वेदिक रूप ‘दध्मसि’
अथोand also / moreover
अथो:
समुच्चय/अन्वय
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात-संयोग)
हारिद्रवेषुin the turmeric(-based) remedies / in the yellow preparations
हारिद्रवेषु:
अधिकारण
TypeNoun/Adjective
Rootहारिद्रव (प्रातिपदिक) < हरिद्रा ‘turmeric’ + -व (सम्बद्ध) अथवा ‘हारिद्र’ ‘पीतवर्ण’
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
हरिमाणम्yellowness / golden hue
हरिमाणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहरिमन्
निdown, into; firmly
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
दध्मसिyou place / you deposit
दध्मसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा