Mantra 4
Sukta 1.5
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.5 commonly ascribed to him)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; here a typical gāyatrī-form invocation/command)
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य संस्थे न वृण्वते हरी समत्सु शत्रवः । तस्मा इन्द्राय गायत ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्य॑ सं॒स्थे न वृ॒ण्वते॒ हरी॑ स॒मत्सु॒ शत्र॑वः । तस्मा॒ इन्द्रा॑य गायत ॥
Transliteration
yásya saṃsthé na vṛṇvate hárī samátsu śátravāḥ | táσμαi índrāya gāyata ||
Translation
Sing to that Indra in whose firm station the hostile powers, even in the clash of inner battles, cannot seize or check the two mighty steeds—those twin energies of luminous force that carry the soul’s will forward.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । स॒म्ऽस्थे । न । वृ॒ण्वते॑ । हरी॒ इति॑ । स॒मत्ऽसु॑ । शत्र॑वः । तस्मै॑ । इन्द्रा॑य । गा॒य॒त॒ ॥यस्य । सम्स्थे । न । वृण्वते । हरी इति । समत्सु । शत्रवः । तस्मै । इन्द्राय । गायत ॥yasya | sam-sthe | na | vṛṇvate | harī iti | samat-su | śatravaḥ | tasmai | indrāya | gāyata
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
संस्थेin the encounter/stand (battle-position)
संस्थे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसंस्था (प्रातिपदिक; सं-√स्था)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
वृण्वतेthey choose
वृण्वते:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति ‘choose, prefer’)
हरीthe two bay horses
हरी:
कर्म
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
समत्सुin battles
समत्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootसमत् (प्रातिपदिक; ‘battle’)
शत्रवःenemies
शत्रवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
तस्मैto him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
गायतsing (you all)!
गायत:
क्रिया
TypeVerb
Root√गै (गायति ‘sing’)