Mantra 9
Sukta 1.46
Rishi: Kaṇva
Devata: Soma (Indu) within an Aśvin hymn context; the verse directly addresses Soma-drops/essences
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
दिवस्कण्वास इन्दवो वसु सिन्धूनां पदे । स्वं वव्रिं कुह धित्सथः ॥
Samhita Patha (IAST)
दि॒वस्क॑ण्वास॒ इन्द॑वो॒ वसु॒ सिन्धू॑नां प॒दे । स्वं व॒व्रिं कुह॑ धित्सथः ॥
Transliteration
divás kaṇvā́sa índavo vásu síndhūnāṁ padé | sváṁ vavríṁ kúha dhitsathaḥ ||
Translation
O Soma-drops of the heaven, O treasures of the Kaṇvas, at the station of the rivers—where do you seek to set your own hidden enclosure? Reveal it in us, so the concealed light may become our possession.
Padapatha (Word Analysis)
दि॒वः । क॒ण्वा॒सः॒ । इन्द॑वः । वसु॑ । सिन्धू॑नाम् । प॒दे । स्वम् । व॒व्रिम् । कुह॑ । धि॒त्स॒थः॒ ॥दिवः । कण्वासः । इन्दवः । वसु । सिन्धूनाम् । पदे । स्वम् । वव्रिम् । कुह । धित्सथः ॥divaḥ | kaṇvāsaḥ | indavaḥ | vasu | sindhūnām | pade | svam | vavrim | kuha | dhitsathaḥ
Word by Word
दिवःof heaven / of the day
दिवः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘स्वर्ग/दिव’)
कण्वासःthe Kaṇvas (seers)
कण्वासः:
कर्तृ (implicit subject) / सम्बोधन-समूह (as a named group)
TypeNoun
Rootकण्व (ऋषिनाम-प्रातिपदिक)
इन्दवःthe Indus (drops of Soma)
इन्दवः:
कर्तृ (of the verb धित्सथः)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक; सोम/बिन्दु/चन्द्र-प्रभा)
वसुa treasure / wealth
वसु:
कर्म/प्रयोजन (that which is sought/aimed at)
TypeNoun (used adjectivally)
Rootवसु (प्रातिपदिक ‘धन/रत्न/वस्तु’)
सिन्धूनाम्of the rivers / streams
सिन्धूनाम्:
सम्बन्ध (genitive dependent on पदे)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
पदेin the place/step/footing
पदे:
अधिकरण (locus: ‘in/at the place/footing’)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
स्वम्one’s own
स्वम्:
कर्म (object of ‘धित्सथः’ / with वव्रिम् as apposition)
TypePronoun/Adjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वव्रिम्the enclosure / covering (hiding-place)
वव्रिम्:
कर्म (object: the enclosure/covering sought to be placed/obtained)
TypeNoun
Rootवव्रि (प्रातिपदिक; ‘आवरण/गुहा/वरण’—enclosure, hiding-place)
कुहwhere?
कुह:
अधिकरण-प्रश्न (interrogative of place)
TypeIndeclinable
Rootकुह (अव्यय)
धित्सथःyou two desire to place / intend to set
धित्सथः:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Rootधा (धातु) + सन् (इच्छार्थक) → धित्स-; लट्