Mantra 6
Sukta 1.46
Rishi: Kaṇva
Devata: Aśvins
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
या नः पीपरदश्विना ज्योतिष्मती तमस्तिरः । तामस्मे रासाथामिषम् ॥
Samhita Patha (IAST)
या न॒: पीप॑रदश्विना॒ ज्योति॑ष्मती॒ तम॑स्ति॒रः । ताम॒स्मे रा॑साथा॒मिष॑म् ॥
Transliteration
yā́ naḥ pī́parad aśvinā jyótiṣmatī támas tiraḥ | tā́m asmē rāsā́thām íṣam ||
Translation
That which has brought us forward, O Aśvins—luminous, crossing beyond the darkness—grant that nourishing power to us here, so our being may pass from obscurity into the clear light of right seeing.
Padapatha (Word Analysis)
या । नः॒ । पीप॑रत् । अ॒श्वि॒ना॒ । ज्योति॑ष्मती । तमः॑ । ति॒रः । ताम् । अ॒स्मे इति॑ । रा॒सा॒था॒म् । इष॑म् ॥या । नः । पीपरत् । अश्विना । ज्योतिष्मती । तमः । तिरः । ताम् । अस्मे इति । रासाथाम् । इषम् ॥yā | naḥ | pīparat | aśvinā | jyotiṣmatī | tamaḥ | tiraḥ | tām | asme iti | rāsāthām | iṣam
Word by Word
याwhich (fem.), who/that
या:
कर्तृ (यः/या—विषयः) / सम्बन्ध-निर्देशकः
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (possessor) / षष्ठी-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma-prātipadika)
पीपरत्may (she/it) fill, may (she/it) make abound
पीपरत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ (धातु; causative stem पिपर-/पीपर-)
अश्विनाO Aśvins (dual)
अश्विना:
सम्बोधन (addressed)
TypeNoun (proper) / Vocative
Rootअश्विन् (prātipadika; dual deity-name)
ज्योतिष्मतीluminous, possessing light
ज्योतिष्मती:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootज्योतिष्मत् (adj. stem) < ज्योतिस्
तमःdarkness
तमः:
कर्म (that which is crossed/removed)
TypeNoun
Rootतमस् (prātipadika)
तिरःacross, beyond, away
तिरः:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootतिरस् (avyaya/adverbial form)
ताम्that (fem.), her/it
ताम्:
कर्म (object of ‘रासाथाम्’)
TypePronoun
Rootतद् (sarvanāma-prātipadika)
अस्मेto us
अस्मे:
सम्प्रदान (recipient)
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma-prātipadika)
रासाथाम्grant (you two), give
रासाथाम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरा (धातु ‘to give, grant’)
इषम्refreshment, nourishment, strength
इषम्:
कर्म (what is granted) / अपादेय-वस्तु
TypeNoun
Rootइष्/इषा (prātipadika; ‘refreshment, nourishment’)