Mantra 9
Sukta 1.42
Rishi: Kutsa Āṅgirasa
Devata: Pūṣan
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
शग्धि पूर्धि प्र यंसि च शिशीहि प्रास्युदरम् । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥
Samhita Patha (IAST)
श॒ग्धि पू॒र्धि प्र यं॑सि च शिशी॒हि प्रास्यु॒दर॑म् । पूष॑न्नि॒ह क्रतुं॑ विदः ॥
Transliteration
śágdhi pū́rdhi prá yaṃsi ca śiśīhí prā́si udáram | pū́ṣann ihá krátuṃ vidaḥ ||
Translation
Grant us strength and fill us; give forth and increase; sharpen our energies; and satisfy the inner hunger. O Pūṣan, here know and order our will.
Padapatha (Word Analysis)
श॒ग्धि । पू॒र्धि । प्र । यं॒सि॒ । च॒ । शि॒शी॒हि । प्रासि॑ । उ॒दर॑म् । पूष॑न् । इ॒ह । क्रतु॑म् । वि॒दः॒ ॥शग्धि । पूर्धि । प्र । यंसि । च । शिशीहि । प्रासि । उदरम् । पूषन् । इह । क्रतुम् । विदः ॥śagdhi | pūrdhi | pra | yaṃsi | ca | śiśīhi | prāsi | udaram | pūṣan | iha | kratum | vidaḥ
Word by Word
शग्धिbe able; grant (help)
शग्धि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootशक् (śak) धातु
पूरधिfill; fulfil
पूरधि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपॄ (pṝ) धातु
प्रforth; forward
प्र:
(क्रिया-विशेषण) —
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
यं॑सिyou guide/lead
यं॑सि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootयम् (yam) धातु
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
शिशीहिsharpen; make ready
शिशीहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootशिश्/शिशी (śiś/śiśī) धातु (वैदिक: ‘to sharpen, whet, make ready’)
प्रforth
प्र:
(क्रिया-विशेषण) —
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
उदरम्belly; stomach
उदरम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootउदर (प्रातिपदिक)
पूषन्O Pūṣan
पूषन्:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootपूषन् (देवता-नाम, प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण (location)
TypeIndeclinable
Rootइह
क्रतुम्purpose; resolve; ritual power
क्रतुम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
विदःyou know
विदः:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootविद् (vid) धातु