Mantra 8
Sukta 1.4
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.4)
Devata: Indra (Śatakratu), with Soma as the empowering draught implied
Chandas: Gāyatrī (dominant meter of RV 1.4)
Samhita Patha (Devanagari)
अस्य पीत्वा शतक्रतो घनो वृत्राणामभवः । प्रावो वाजेषु वाजिनम् ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्य पी॒त्वा श॑तक्रतो घ॒नो वृ॒त्राणा॑मभवः । प्रावो॒ वाजे॑षु वा॒जिन॑म् ॥
Transliteration
ásya pītvā śatakrato ghanó vṛtrā́ṇām abhavaḥ | prā́vo vā́jeṣu vā́jinam ||
Translation
Having drunk of this (Soma-delight), O Shatakratu, you became the smiter of the obstructers; and you brought forward the possessor of plenitudes in the fields of the vāja—those victorious intensities of power.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒स्य । पी॒त्वा । श॒त॒क्र॒तो॒ इति॑ शतऽक्रतो । घ॒नः । वृ॒त्राणा॑म् । अ॒भ॒वः॒ । प्र । आ॒वः॒ । वाजे॑षु । वा॒जिन॑म् ॥अस्य । पीत्वा । शतक्रतो इति शतक्रतो । घनः । वृत्राणाम् । अभवः । प्र । आवः । वाजेषु । वाजिनम् ॥asya | pītvā | śatakrato itiśata-krato | ghanaḥ | vṛtrāṇām | abhavaḥ | pra | āvaḥ | vājeṣu | vājinam
Word by Word
अस्यof this (of it)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य (षष्ठी एकवचन)
पीत्वाhaving drunk
पीत्वा:
क्रियाविशेषण (पूर्वक्रिया) / हेतु-भाव
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘पिबति’
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-willed one (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
घनःa smiter/striker (crusher)
घनः:
कर्तृ (subject complement to ‘अभवः’)
TypeNoun/Adjective
Rootघन (प्रातिपदिक)
वृत्राणाम्of the Vṛtras/obstructors
वृत्राणाम्:
सम्बन्ध (genitive with घनः: ‘smiter of…’)
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
अभवःyou became / you were
अभवः:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
प्रforth / fully
प्र:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग-भाव)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
आवःyou helped / protected
आवः:
क्रिया (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (धातु) ‘रक्षणे/अवने’
वाजेषुin the contests / in the prizes (of strength)
वाजेषु:
अधिकरण (locative: sphere/occasion)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
वाजिनम्the prize-winner / the racer (the vigorous one)
वाजिनम्:
कर्म (object of ‘आवः’)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)