Mantra 7
Sukta 1.4
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; Indra-focused group includes 1.4)
Devata: Indra (Soma-invoked Indra; the swift force that receives the exhilarating offering)
Chandas: Gāyatrī (3 × 8 syllables; typical for early Indra hymns in Mandala 1)
Samhita Patha (Devanagari)
एमाशुमाशवे भर यज्ञश्रियं नृमादनम् । पतयन्मन्दयत्सखम् ॥
Samhita Patha (IAST)
एमा॒शुमा॒शवे॑ भर यज्ञ॒श्रियं॑ नृ॒माद॑नम् । प॒त॒यन्म॑न्द॒यत्स॑खम् ॥
Transliteration
ā́ īm āśúm āśáve bhara yajñá-śríyaṃ nṛ-mā́danam | patáyan mandáyat-sakhám ||
Translation
Bring here for this swift one the swift delight— the splendour of the sacrifice that gladdens the human being; (bring) the soaring power that rejoices with its companion, so that the inner offering becomes luminous and victorious.
Padapatha (Word Analysis)
आ । ई॒म् । आ॒शुम् । आ॒शवे॑ । भ॒र॒ । य॒ज्ञ॒ऽश्रिय॑म् । नृ॒ऽमाद॑नम् । प॒त॒यत् । म॒न्द॒यत्ऽस॑खम् ॥आ । ईम् । आशुम् । आशवे । भर । यज्ञश्रियम् । नृमादनम् । पतयत् । मन्दयत्सखम् ॥ā | īm | āśum | āśave | bhara | yajña-śriyam | nṛ-mādanam | patayat | mandayat-sakham
Word by Word
इमम्this (him/it)
इमम्:
कर्म (भर इत्यस्य)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आशुम्swift
आशुम्:
कर्म (इमम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootआशु (प्रातिपदिक) अथवा √अश्/अशु (शीघ्रगमन-भाव)
आशवेto the swift one
आशवे:
सम्प्रदान (भर इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively) / Noun-like epithet
Rootआशु (प्रातिपदिक) अथवा √अश्/अशु
भरbring!
भर:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
यज्ञश्रियम्the splendour/prosperity of the sacrifice
यज्ञश्रियम्:
कर्म (भर इत्यस्य)
TypeNoun (compound) / Feminine abstract
Rootयज्ञ-श्री (समासः; यज्ञ + श्री ‘splendour/prosperity’)
नृमादनम्(that which is) gladdening to men
नृमादनम्:
कर्म (यज्ञश्रियम् इत्यस्य विशेषणत्वेन)
TypeNoun (compound epithet)
Rootनृ-मादन (समासः; नृ ‘men’ + मादन ‘gladdening/cheering’, from √मद्)
पतयन्flying / darting
पतयन्:
कर्ता (मन्दयत्सखम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeVerbal participle
Root√पत् (गत्यर्थे/पतने)
मन्दयत्सखम्the friend who gladdens (his companions)
मन्दयत्सखम्:
कर्म (भर इत्यस्य)
TypeNoun (compound epithet)
Rootमन्दयत्-सख (समासः; मन्दयत् ‘gladdening’ from √मन्द्/√मद् caus./denom. + सख ‘friend’)