HomeRig VedaMandala 1Sukta 39Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 1.39

Rishi: Kaṇva
Devata: Maruts
Chandas: Trishtubh (probable; needs scan)

युष्मेषितो मरुतो मर्त्येषित आ यो नो अभ्व ईषते । वि तं युयोत शवसा व्योजसा वि युष्माकाभिरूतिभिः ॥

यु॒ष्मेषि॑तो मरुतो॒ मर्त्ये॑षित॒ आ यो नो॒ अभ्व॒ ईष॑ते । वि तं यु॑योत॒ शव॑सा॒ व्योज॑सा॒ वि यु॒ष्माका॑भिरू॒तिभि॑: ॥

yuṣméṣito maruto mártyeṣita ā́ yó no ábhva ī́ṣate | ví táṃ yuyota śávasā vy ójasā ví yuṣmā́kābhir ūtíbhiḥ ||

Whether driven by you, O Maruts, or driven by a mortal, whoever presses upon us with vast hostile force—separate him from us by your might, by your strength, by your own rescuing helps.

यु॒ष्माऽइ॑षि॑तः । म॒रु॒तः॒ । मर्त्य॑ऽइषितः । आ । यः । नः॒ । अभ्वः॑ । ईष॑ते । वि । तम् । यु॒यो॒त॒ । शव॑सा । वि । ओज॑सा । वि । यु॒ष्माका॑भिः । ऊ॒तिऽभिः॑ ॥युष्माइषितः । मरुतः । मर्त्यइषितः । आ । यः । नः । अभ्वः । ईषते । वि । तम् । युयोत । शवसा । वि । ओजसा । वि । युष्माकाभिः । ऊतिभिः ॥yuṣmāiṣitaḥ | marutaḥ | martya-iṣitaḥ | ā | yaḥ | naḥ | abhvaḥ | īṣate | vi | tam | yuyota | śavasā | vi | ojasā | vi | yuṣmākābhiḥ | ūti-bhiḥ

युष्मेषितःimpelled by you (i.e., by you all)
युष्मेषितः:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / सम्बोधनसंबन्धः
TypeAdjective (participial)
Rootयुष्मद् + इषित (√इष् ‘प्रेरणे’)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
कर्तृ (वाक्यस्य मुख्यकर्ता) / सम्बोधनार्थेऽपि (हे मरुतः)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
मर्त्येषितःimpelled by mortals
मर्त्येषितः:
विशेषणम् (मरुतः) / करण-सम्बन्धः
TypeAdjective (participial)
Rootमर्त्य + इषित (√इष् ‘प्रेरणे’)
towards, hither
:
क्रियाविशेषणम् (आ-गमन/आ-प्राप्ति)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ (ईषते इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अभ्वः इत्यस्य) / षष्ठी-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अभ्वःthe harmful one; calamity/foe
अभ्वः:
कर्तृ (ईषते इत्यस्य) अथवा विषयः (यः…अभ्वः)
TypeNoun
Rootअभ्व (प्रातिपदिक; ‘भयानक/हानिकर/विपत्ति’)
ईषतेstrives/presses on (against)
ईषते:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईष् (ईषते) ‘प्रयत्ने/आकाङ्क्षायाम्/आक्रमणे’ (आत्मनेपदी)
विapart, away
वि:
क्रियाविशेषणम् (वियोग/विभाग)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
तम्him/that (foe/calamity)
तम्:
कर्म (युयोत इत्यस्य)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
युयोतdrive away, ward off
युयोत:
क्रिया (आज्ञा); कर्तृ = मरुतः
TypeVerb
Root√यु (युनक्ति/युयोति) ‘वियोगे/निवारणे’
शवसाby (your) might
शवसा:
करण (युयोत—केन?)
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
व्योजसाby (your) surpassing strength
व्योजसा:
करण (युयोत—केन?)
TypeNoun
Rootवि + ओजस् (प्रातिपदिक)
विapart, away
वि:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
युष्माकाभिःwith your
युष्माकाभिः:
करण (ऊतिभिः इत्यस्य विशेषणम्) अथवा करणसम्बन्धः
TypePronoun (possessive use)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
ऊतिभिःhelps, protections
ऊतिभिः:
करण (युयोत—केन?)
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक)