HomeRig VedaMandala 1Sukta 33Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.33

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

त्वमेतान्रुदतो जक्षतश्चायोधयो रजस इन्द्र पारे । अवादहो दिव आ दस्युमुच्चा प्र सुन्वतः स्तुवतः शंसमावः ॥

त्वमे॒तान्रु॑द॒तो जक्ष॑त॒श्चायो॑धयो॒ रज॑स इन्द्र पा॒रे । अवा॑दहो दि॒व आ दस्यु॑मु॒च्चा प्र सु॑न्व॒तः स्तु॑व॒तः शंस॑मावः ॥

tvám etā́n rudató jákṣataś cā́yodhayo rájasa indra pā́re | ávā́daho divá ā́ dasyúm uccā́ prá sunvatáḥ stuvatáḥ śáṃsam ā́vaḥ ||

You drove these weeping and clamouring ones across the far shore of the mid-space, O Indra. You burned the Dasyu down from heaven, striking him from on high; and you brought forward the inspired utterance of the presser and the praiser—making their affirmation effective.

त्वम् । ए॒तान् । रु॒द॒तः । जक्ष॑तः । च॒ । अयो॑धयः । रज॑सः । इ॒न्द्र॒ । पा॒रे । अव॑ । अ॒द॒हः॒ । दि॒वः । आ । दस्यु॑म् । उ॒च्चा । प्र । सु॒न्व॒तः । स्तु॒व॒तः । शंस॑म् । आ॒वः॒ ॥त्वम् । एतान् । रुदतः । जक्षतः । च । अयोधयः । रजसः । इन्द्र । पारे । अव । अदहः । दिवः । आ । दस्युम् । उच्चा । प्र । सुन्वतः । स्तुवतः । शंसम् । आवः ॥tvam | etān | rudataḥ | jakṣataḥ | ca | ayodhayaḥ | rajasaḥ | indra | pāre | ava | adahaḥ | divaḥ | ā | dasyum | uccā | pra | sunvataḥ | stuvataḥ | śaṃsam | āvaḥ

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एतान्these (men)
एतान्:
कर्म
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रुदतःcrying, wailing
रुदतः:
कर्म
TypeParticiple (present active)
Rootरुद् (धातु) → रुदत् (वर्तमान कृदन्त)
जक्षतः(you) have devoured/consumed
जक्षतः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootजक्ष् (धातु; ‘भक्ष्/अश्’ अर्थे; परस्मैपद)
and
:
TypeIndeclinable
Root
अयोधयःunassailable, not to be fought
अयोधयः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootयुध् (धातु) + अ- (निषेध/विपरीतार्थक उपसर्ग) → अयोधय (प्रातिपदिक)
रजसःof the expanse/region (rajas)
रजसः:
अधिकारण (सम्बन्ध/निर्देश: ‘of the region/space’)
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पारेon the farther side, beyond
पारे:
अधिकारण
TypeNoun/Adverbial locative
Rootपार (प्रातिपदिक; ‘पार/पर’)
अवdown, away
अव:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअव
अदहःyou burned
अदहः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootदह् (धातु; परस्मैपद)
दिवःof/from heaven
दिवः:
अपादान/सम्बन्ध (निर्देश: ‘from/of heaven’)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक: दिव्/दिवः)
towards, up to
:
TypeIndeclinable (preverb)
Root
दस्युम्the Dasyu (enemy/raider)
दस्युम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)
उच्चाaloft, on high
उच्चा:
TypeIndeclinable (adverb)
Rootउच्च (प्रातिपदिक/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
सुन्वतःof the Soma-presser
सुन्वतः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध: ‘for the presser’)
TypeParticiple (present active)
Rootसु (धातु ‘to press (Soma)’) → सुन्वत् (वर्तमान कृदन्त)
स्तुवतःof the praiser
स्तुवतः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध)
TypeParticiple (present active)
Rootस्तु (धातु ‘to praise’) → स्तुवत् (वर्तमान कृदन्त)
शंसम्praise, laudation
शंसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशंस (प्रातिपदिक)
आवःyou have helped/favored
आवः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootअव् (धातु ‘to help, favor’; परस्मैपद)