Mantra 7
Sukta 1.26
Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.26)
Devata: Agni
Chandas: गायत्री (Gāyatrī) (RV 1.26.1 is commonly Gāyatrī in the Agni hymns)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रियो नो अस्तु विश्पतिर्होता मन्द्रो वरेण्यः । प्रियाः स्वग्नयो वयम् ॥
Samhita Patha (IAST)
प्रि॒यो नो॑ अस्तु वि॒श्पति॒र्होता॑ म॒न्द्रो वरे॑ण्यः । प्रि॒याः स्व॒ग्नयो॑ व॒यम् ॥
Transliteration
priyó no astu viśpátir hotā́ mandró váreṇyaḥ | priyā́ḥ svagnáyo vayám ||
Translation
May the Lord of the dwelling be dear to us—Agni the Hotṛ, the gladdening and choice-worthy; and may we be dear too, as those who carry the good fire within, fit companions of his flame.
Padapatha (Word Analysis)
प्रि॒यः । नः॒ । अ॒स्तु॒ । वि॒श्पतिः॑ । होता॑म् । म॒न्द्रः । वरे॑ण्यः । प्रि॒याः । सु॒ऽअ॒ग्नयः॑ । व॒यम् ॥प्रियः । नः । अस्तु । विश्पतिः । होताम् । मन्द्रः । वरेण्यः । प्रियाः । सुअग्नयः । वयम् ॥priyaḥ | naḥ | astu | viśpatiḥ | hotām | mandraḥ | vareṇyaḥ | priyāḥ | su-agnayaḥ | vayam
Word by Word
प्रि॒यःdear, beloved
प्रि॒यः:
विशेषणम् (कर्ता-सम्बन्धः) — ‘विश्पतिः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्धः (genitive) — ‘our/to us’
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वि॒श्पतिःlord of the clan/settlement
वि॒श्पतिः:
कर्ता
TypeNoun
Rootविश् + पति (समासः: षष्ठी-तत्पुरुषः) → विश्पति (प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ priest (invoker)
होता:
कर्ता (अप्पोज़िशन) — ‘विश्पतिः’ इत्यस्य
TypeNoun (agent)
Rootहु (धातु) + तृच् → होतृ (प्रातिपदिक); वैदिक-रूपम् ‘होता’
म॒न्द्रःgladdening, pleasant-voiced
म॒न्द्रः:
विशेषणम् — ‘होता/विश्पतिः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
वरे॑ण्यःchoice-worthy, excellent
वरे॑ण्यः:
विशेषणम् — ‘होता/विश्पतिः’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootवरेण्य (प्रातिपदिक; √वृ ‘to choose’ से ‘वरणीय/वरेण्य’)
प्रि॒याःdear, beloved
प्रि॒याः:
विशेषणम् — ‘वयम्’ इत्यस्य
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
स्व॒ग्नयःgood fires / good Agnis (good kindlers)
स्व॒ग्नयः:
कर्ता (वयम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootसु + अग्नि (समासः; प्रातिपदिक: स्वग्नि) → बहुवचन-रूपम्
व॒यम्we
व॒यम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)