Mantra 6
Sukta 1.26
Rishi: वसिष्ठ (Vasiṣṭha) (traditional attribution for RV 1.26)
Devata: Agni (as universal mediator to all devas)
Chandas: गायत्री (Gāyatrī) (RV 1.26.1 is commonly Gāyatrī in the Agni hymns)
Samhita Patha (Devanagari)
यच्चिद्धि शश्वता तना देवंदेवं यजामहे । त्वे इद्धूयते हविः ॥
Samhita Patha (IAST)
यच्चि॒द्धि शश्व॑ता॒ तना॑ दे॒वंदे॑वं॒ यजा॑महे । त्वे इद्धू॑यते ह॒विः ॥
Transliteration
yác cid dhí śáśvatā tánā deváṃ-devam yájāmahe | tvé íd hū́yate havíḥ ||
Translation
For whatever the godhead we worship, age after age, in the continuity of our being—yet it is into thee, O Agni, that the oblation is truly called; thou art the gateway of the offering to every divine power.
Padapatha (Word Analysis)
यत् । चि॒त् । हि । शश्व॑ता । तना॑ । दे॒वम्ऽदे॑वम् । यजा॑महे । त्वे इति॑ । इत् । हू॒य॒ते॒ । ह॒विः ॥यत् । चित् । हि । शश्वता । तना । देवम्देवम् । यजामहे । त्वे इति । इत् । हूयते । हविः ॥yat | cit | hi | śaśvatā | tanā | devam-devam | yajāmahe | tve iti | it | hūyate | haviḥ
Word by Word
यत्that which / whatever
यत्:
सम्बन्ध/विशेष्य-निर्देश (correlative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द
चित्even / indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात) / enclitic particle
हिfor / indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
शश्वताalways / perpetually
शश्वता:
अधिकारण (काल/रीति-निर्देश, adverbial)
TypeAdjective
Rootशश्वत् (विशेषण-प्रातिपदिक)
तनाin succession / continuously
तना:
—
TypeIndeclinable
Rootतना (अव्ययीभाव/निपात; ‘by extension, in due course’)
देवम्the god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवम्(each) god / god after god
देवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यजामहेwe worship / we sacrifice to
यजामहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु) ‘to worship, sacrifice’
त्वेin you
त्वे:
अधिकारण
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्just / indeed
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत्/इद् (निपात; Vedic form of ‘इद्/एव’)
हूयतेis invoked / is called
हूयते:
क्रिया
TypeVerb
Rootह्वे/हू (धातु) ‘to call, invoke’
हविःthe oblation
हविः:
कर्तृ (of passive: ‘the oblation’ as grammatical subject)
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)