HomeRig VedaMandala 1Sukta 24Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.24

Rishi: Śunaḥśepa Ājīgarti (traditional)
Devata: Varuṇa (as cosmic governor); Candramas and stars as witnesses of his ṛta
Chandas: Triṣṭubh

अमी य ऋक्षा निहितास उच्चा नक्तं ददृश्रे कुह चिद्दिवेयुः । अदब्धानि वरुणस्य व्रतानि विचाकशच्चन्द्रमा नक्तमेति ॥

अ॒मी य ऋक्षा॒ निहि॑तास उ॒च्चा नक्तं॒ ददृ॑श्रे॒ कुह॑ चि॒द्दिवे॑युः । अद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ वि॒चाक॑शच्च॒न्द्रमा॒ नक्त॑मेति ॥

amī́ yá ṛ́kṣā níhitāsa uccā́ náktaṃ dádṛśre kúha cid dívā ī́yuḥ | adábdhāni váruṇasya vratā́ni vicā́kaśac candramā́ náktam eti ||

These stars that are set on high are seen by night—where indeed do they go by day? Unbetrayed are the laws of Varuṇa; the Moon moves through the night, making them manifest.

अ॒मी इति॑ । ये । ऋक्षाः॑ । निऽहि॑तासः । उ॒च्चा । नक्त॑म् । ददृ॑श्रे । कुह॑ । चि॒त् । दिवा॑ । ई॒युः॒ । अद॑ब्धानि । वरु॑णस्य । व्र॒तानि॑ । वि॒ऽचाक॑शत् । च॒न्द्रमाः॑ । नक्त॑म् । ए॒ति॒ ॥अमी इति । ये । ऋक्षाः । निहितासः । उच्चा । नक्तम् । ददृश्रे । कुह । चित् । दिवा । ईयुः । अदब्धानि । वरुणस्य । व्रतानि । विचाकशत् । चन्द्रमाः । नक्तम् । एति ॥amī iti | ye | ṛkṣāḥ | ni-hitāsaḥ | uccā | naktam | dṛdaśre | kuha | cit | divā | īyuḥ | adabdhāni | varuṇasya | vratāni | vi-cākaśat | candramāḥ | naktam | eti

अमीthese (those)
अमी:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
येwho/which
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋक्षाःstars (constellations)
ऋक्षाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋक्ष (प्रातिपदिक)
निहितासःset/placed
निहितासः:
कर्तृ
TypeAdjective (participle)
Rootनि-धा (धातु) → निहित (कृदन्त-भूतकृदन्त/PPP)
उच्चाaloft, on high
उच्चा:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootउच्च (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव/क्रियाविशेषण-प्रयोग)
नक्तम्by night, at night
नक्तम्:
अधिकरण
TypeNoun (used adverbially)
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
ददृश्रेthey have appeared/are seen
ददृश्रे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
कुहwhere
कुह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootकुह (अव्यय)
चित्indeed, even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय/निपात)
दिवेto the day (daylight)
दिवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक) / द्यौ (वैदिक-प्रातिपदिक)
युःthey have gone
युः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootया (धातु)
अदब्धानिuninjured, unbroken (undeceived)
अदब्धानि:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअ-दब्ध (प्रातिपदिक; नञ्-समास) < दभ् (धातु) 'to deceive/harm'
वरुणस्यof Varuṇa
वरुणस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
व्रतानिordinances, laws
व्रतानि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
विचाकशत्shone forth/was clearly visible
विचाकशत्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootवि-चाकश् (धातु; 'to shine/appear clearly, be manifest')
चन्द्रमाthe Moon
चन्द्रमा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootचन्द्रमस् (प्रातिपदिक; वैदिक-प्रयोगे प्रथमा एकवचनम्)
नक्तम्at night
नक्तम्:
अधिकरण
TypeNoun (used adverbially)
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
एतिgoes, moves
एति:
कर्तृ
TypeVerb
Rootइ (धातु)