HomeRig VedaMandala 1Sukta 24Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.24

Rishi: Śunaḥśepa Ājīgarti (traditional)
Devata: Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh

तत्त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस्तदा शास्ते यजमानो हविर्भिः । अहेळमानो वरुणेह बोध्युरुशंस मा न आयुः प्र मोषीः ॥

तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒स्तदा शा॑स्ते॒ यज॑मानो ह॒विर्भि॑: । अहे॑ळमानो वरुणे॒ह बो॒ध्युरु॑शंस॒ मा न॒ आयु॒: प्र मो॑षीः ॥

tát tvā yā́mi bráhmaṇā vándamānas tád ā́ śā́ste yájamāno havírbhiḥ | áheḷamāno varuṇéha bodhy úrūśaṃsa mā́ na ā́yuḥ prá moṣīḥ ||

Therefore I come to you with the power of the sacred word, adoring; therefore the sacrificer entreats you with the offerings. Without anger, O Varuṇa, awaken here; O wide-praised, do not take away our life-force and span of living.

तत् । त्वा॒ । या॒मि॒ । ब्रह्म॑णा । वन्द॑मानः । तत् । आ । शा॒स्ते॒ । यज॑मानः । ह॒विःऽभिः॑ । अहे॑ळमानः । व॒रु॒ण॒ । इ॒ह । बो॒धि॒ । उरु॑ऽशंस । मा । नः॒ । आयुः॑ । प्र । मो॒षीः॒ ॥तत् । त्वा । यामि । ब्रह्मणा । वन्दमानः । तत् । आ । शास्ते । यजमानः । हविःभिः । अहेळमानः । वरुण । इह । बोधि । उरुशंस । मा । नः । आयुः । प्र । मोषीः ॥tat | tvā | yāmi | brahmaṇā | vandamānaḥ | tat | ā | śāste | yajamānaḥ | haviḥ-bhiḥ | aheḷamānaḥ | varuṇa | iha | bodhi | uru-śaṃsa | mā | naḥ | āyuḥ | pra | moṣīḥ

तत्that (you/that one)
तत्:
Karma (यामि इत्यस्य) / (सम्बन्धः: ‘तत्’ = ‘त्वाम्/तं’ इत्यर्थे)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यामिI go / I approach
यामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
ब्रह्मणाwith sacred utterance / prayer
ब्रह्मणा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
वन्दमानःpraising / worshipping
वन्दमानः:
Kartā (यामि इत्यस्य कर्तृ-विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootवन्द् (धातु) + शानच्
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
शास्तेyou instruct / you command
शास्ते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootशास् (धातु)
यजमानःthe sacrificer
यजमानः:
Kartā (शास्ते इत्यस्य; ‘यजमानः’ = ‘यजमानं’ इति सन्दर्भे कर्तृ-निर्देशः)
TypeNoun/Participle
Rootयज् (धातु) + शानच् / ‘यजमान’ (प्रातिपदिक)
हविर्भिःwith oblations
हविर्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
अहेळमानःnot angry / not hostile
अहेळमानः:
Kartā-विशेषणम्
TypeParticiple (neg.)
Rootहेळ्/हिड् (प्रातिपदिक ‘हेळ’ = क्रोध/अपकार) + नञ् + शानच्
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (voc.)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
बोधिbe aware / take notice
बोधि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
उरुशंसO widely-praised
उरुशंस:
सम्बोधन
TypeAdjective (voc.)
Rootउरु-शंस (समास; प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
(निषेधक)
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
नःof us / to us
नः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (आयुः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
Karma (मोṣीः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
प्रforth, away
प्र:
(क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
मोṣीःsteal / take away
मोṣीः:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमुष् (धातु) + प्र