Mantra 3
Sukta 1.21
Devata: Indrāgnī (with contextual mention of Mitra as harmonizing principle)
Chandas: Gāyatrī (likely for early RV dual-invocation hymns; not verified from input)
Samhita Patha (Devanagari)
ता मित्रस्य प्रशस्तय इन्द्राग्नी ता हवामहे । सोमपा सोमपीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
ता मि॒त्रस्य॒ प्रश॑स्तय इन्द्रा॒ग्नी ता ह॑वामहे । सो॒म॒पा सोम॑पीतये ॥
Transliteration
tā́ mitrásya práśastaya indrāgnī tā́ havāmahe | somapā́ soma-pītáye ||
Translation
Those two—praised in the harmony of Mitra—we call, Indra and Agni; Soma-drinkers, come for the drinking of Soma, for the increase of delight and right concord within us.
Padapatha (Word Analysis)
ता । मि॒त्रस्य॑ । प्रऽश॑स्तये । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । ता । ह॒वा॒म॒हे॒ । सो॒म॒ऽपा । सोम॑ऽपीतये ॥ता । मित्रस्य । प्रशस्तये । इन्द्राग्नी इति । ता । हवामहे । सोमपा । सोमपीतये ॥tā | mitrasya | pra-śastaye | indrāgnī iti | tā | havāmahe | soma-pā | soma-pītaye
Word by Word
ताःthose (praises)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → सा/तत्
मित्रस्यof Mitra
मित्रस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
प्रशस्तयःpraises, laudations
प्रशस्तयः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्र-शस् (धातु ‘शस्’ = praise) → प्रशस्ति (स्त्री) / प्रशस्तयः (प्रातिपदिक-रूप)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
Sambodhana (address)
TypeNoun (dual deity compound)
Rootइन्द्र + अग्नि (द्वन्द्व-समास)
ताःthose (praises)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → सा/तत्
हवामहेwe invoke/call
हवामहे:
Kriyā (verbal action)
TypeVerb
Root√ह्वा (ह्वयति/ह्वयते) ‘to call, invoke’
सोमपाःO Soma-drinkers
सोमपाः:
Sambodhana (address)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootसोम + पा (√पा ‘to drink’) → सोमपा (बहुव्रीहि/उपपद-समास)
सोमपीतयेfor the drinking of Soma
सोमपीतये:
Sampradāna / Prayojana (purpose)
TypeNoun (action/occasion)
Rootसोम + पीत (√पा ‘drink’ → पीत ‘drunk’) + -ये (दत्तिव-एकवचन) → सोमपीति (स्त्री) / सोमपीतये