Mantra 2
Sukta 1.21
Devata: Indrāgnī
Chandas: Gāyatrī (explicitly referenced)
Samhita Patha (Devanagari)
ता यज्ञेषु प्र शंसतेन्द्राग्नी शुम्भता नरः । ता गायत्रेषु गायत ॥
Samhita Patha (IAST)
ता य॒ज्ञेषु॒ प्र शं॑सतेन्द्रा॒ग्नी शु॑म्भता नरः । ता गा॑य॒त्रेषु॑ गायत ॥
Transliteration
tā́ yajñéṣu prá śaṃsaténdrāgnī śúmbhatā naraḥ | tā́ gāyatréṣu gāyata ||
Translation
Proclaim them in the sacrifices—Indra and Agni—O human souls, and make yourselves radiant; sing them in the Gāyatrī measures so the right rhythm may shape the inner offering.
Padapatha (Word Analysis)
ता । य॒ज्ञेषु॑ । प्र । शं॒स॒त॒ । इ॒न्द्रा॒ग्नी इति॑ । शु॒म्भ॒त॒ । न॒रः॒ । ता । गा॒य॒त्रेषु॑ । गा॒य॒त॒ ॥ता । यज्ञेषु । प्र । शंसत । इन्द्राग्नी इति । शुम्भत । नरः । ता । गायत्रेषु । गायत ॥tā | yajñeṣu | pra | śaṃsata | indrāgnī iti | śumbhata | naraḥ | tā | gāyatreṣu | gāyata
Word by Word
ताःthose (two/these)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञेषुin sacrifices
यज्ञेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
प्रforth, openly
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
शंसतेthey praise
शंसते:
Kriyā
TypeVerb
Rootशंस् (धातु)
इन्द्राग्नीIndra and Agni
इन्द्राग्नी:
Karma
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र + अग्नि (समास-प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
शुम्भताadorn/brighten (you two)!
शुम्भता:
Kriyā
TypeVerb
Rootशुभ्/शुम्भ् (धातु)
नरःmen, worshippers
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
ताःthose (two/these)
ताः:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गायत्रेषुin gāyatra(-chants/metres)
गायत्रेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootगायत्र (प्रातिपदिक)
गायतsing (you all)!
गायत:
Kriyā
TypeVerb
Rootगै (धातु)