HomeRig VedaMandala 1Sukta 190Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.190

Devata: Bṛhaspati
Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain here; not recomputed and the transmitted line-length suggests possible Jagatī tendencies)

सं यं स्तुभोऽवनयो न यन्ति समुद्रं न स्रवतो रोधचक्राः । स विद्वाँ उभयं चष्टे अन्तर्बृहस्पतिस्तर आपश्च गृध्रः ॥

सं यं स्तुभो॒ऽवन॑यो॒ न यन्ति॑ समु॒द्रं न स्र॒वतो॒ रोध॑चक्राः । स वि॒द्वाँ उ॒भयं॑ चष्टे अ॒न्तर्बृह॒स्पति॒स्तर॒ आप॑श्च॒ गृध्र॑: ॥

sáṃ yáṃ stubhó ’vánayo na yánti samudráṃ na sraváto ródha-cakrāḥ | sá vidvā́ṃ ubháyaṃ caṣṭe antár bṛ́haspátis tára ā́paś ca gṛ́dhraḥ ||

Whom the praises and downward currents join together, as streams with their banks move toward the ocean—he, the knower, sees both within: Br̥haspati, the overcomer, and the waters, the eager seeker-force.

सम् । यम् । स्तुभः॑ । अ॒वन॑यः । न । यन्ति॑ । स॒मु॒द्रम् । न । स्र॒वतः॑ । रोध॑ऽचक्राः । सः । वि॒द्वान् । उ॒भय॑म् । च॒ष्टे॒ । अ॒न्तः । बृह॒स्पतिः॑ । तरः॑ । आपः॑ । च॒ । गृध्रः॑ ॥सम् । यम् । स्तुभः । अवनयः । न । यन्ति । समुद्रम् । न । स्रवतः । रोधचक्राः । सः । विद्वान् । उभयम् । चष्टे । अन्तः । बृहस्पतिः । तरः । आपः । च । गृध्रः ॥sam | yam | stubhaḥ | avanayaḥ | na | yanti | samudram | na | sravataḥ | rodha-cakrāḥ | saḥ | vidvān | ubhayam | caṣṭe | antaḥ | bṛhaspatiḥ | taraḥ | āpaḥ | ca | gṛdhraḥ

सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/निपात)
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तुभःpraisers, chanters
स्तुभः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तुभ् (धातु) → स्तुभ्/स्तु (स्तुति) ; कर्तरि-प्रातिपदिक ‘स्तुभ्’
अवनयःstreams/flows (lit. ‘descenders’), currents
अवनयः:
Kartā
TypeNoun
Rootअवनि (प्रातिपदिक) < अव् (रक्षणे) / अवनी
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
यन्तिgo, proceed
यन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थे)
समुद्रम्the ocean
समुद्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
स्रवतःof the flowing (one/stream)
स्रवतः:
TypeAdjective/Participle
Rootस्रव् (स्रवणे) → स्रवत् (वर्तमान-कृदन्त)
रोधचक्राःthose whose wheels are impediments / with obstructing wheels (i.e., barriers)
रोधचक्राः:
Kartā
TypeNoun (compound)
Rootरोध (प्रातिपदिक ‘अवरोध/बन्ध’) + चक्र (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootविद् (ज्ञाने) → विद्वस् (कृदन्त ‘knowing’)
उभयम्both (things), the two
उभयम्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootउभय (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चष्टेsees, beholds
चष्टे:
Kriyā
TypeVerb
Rootचक्ष् (दर्शने)
अन्तःwithin
अन्तः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअन्तः (अव्यय)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
तरःthe crosser, overcomer
तरः:
Kartā/विशेषणम् (सम्बद्धम्)
TypeNoun/Adjective
Rootतर (प्रातिपदिक) < तॄ (तरणे) / ‘crossing’
आपःwaters
आपः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootआप्/अप् (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
गृध्रःthe vulture/eagle (Gṛdhra)
गृध्रः:
Kartā (समुच्चित)
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)