Mantra 6
Sukta 1.19
Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.19)
Devata: Agni with the Maruts (Marutvat Agni)
Chandas: Gāyatrī (3 x 8 syllables)
Samhita Patha (Devanagari)
ये नाकस्याधि रोचने दिवि देवास आसते । मरुद्भिरग्न आ गहि ॥
Samhita Patha (IAST)
ये नाक॒स्याधि॑ रोच॒ने दि॒वि दे॒वास॒ आस॑ते । म॒रुद्भि॑रग्न॒ आ ग॑हि ॥
Transliteration
yé nākásyā́dhi rocané diví devā́sa ā́sate | marúdbhir agne ā́ gáhi ||
Translation
O Agni, come with the Maruts—those luminous powers who take their seat in the shining realm of the heaven of consciousness, upon the radiance that crowns the summit (nāka).
Padapatha (Word Analysis)
ये । नाक॑स्य । अधि॑ । रो॒च॒ने । दि॒वि । दे॒वासः । आस॑ते । म॒रुत्ऽभिः॑ । अ॒ग्ने॒ । आ । ग॒हि॒ ॥ये । नाकस्य । अधि । रोचने । दिवि । देवासः । आसते । मरुत्भिः । अग्ने । आ । गहि ॥ye | nākasya | adhi | rocane | divi | devāsaḥ | āsate | marut-bhiḥ | agne | ā | gahi
Word by Word
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
नाकस्यof heaven / of the celestial realm
नाकस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
अधिupon, over
अधि:
अधिकरण (उपपद-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
रोचनेin the shining realm / in the luminous space
रोचने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootरोचन (प्रातिपदिक; from √रुच् ‘to shine’)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
आसतेsit, are seated
आसते:
क्रिया
TypeVerb
Root√आस् (आसँ उपवेशने) with preverb आ-
मरुद्भिःwith the Maruts
मरुद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
आhither, to us
आ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
गहिcome!
गहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गमॢँ गतौ) with preverb आ- (sense carried by preceding ‘आ’)