Mantra 2
Sukta 1.19
Rishi: Kāṇva
Devata: Agni (with Maruts)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
नहि देवो न मर्त्यो महस्तव क्रतुं परः । मरुद्भिरग्न आ गहि ॥
Samhita Patha (IAST)
न॒हि दे॒वो न मर्त्यो॑ म॒हस्तव॒ क्रतुं॑ प॒रः । म॒रुद्भि॑रग्न॒ आ ग॑हि ॥
Transliteration
náhi devó ná mártyo mahás táva krátuṃ paráḥ | marúdbhír agne ā́ gahi ||
Translation
Neither god nor mortal is beyond your greatness of will and intelligent force; therefore come, O Agni, with the Maruts—bring that vast power into our work of offering.
Padapatha (Word Analysis)
न॒हि । दे॒वः । न । मर्त्यः॑ । म॒हः । तव॑ । क्रतु॑म् । प॒रः । म॒रुत्ऽभिः॑ । अ॒ग्ने॒ । आ । ग॒हि॒ ॥नहि । देवः । न । मर्त्यः । महः । तव । क्रतुम् । परः । मरुत्भिः । अग्ने । आ । गहि ॥nahi | devaḥ | na | martyaḥ | mahaḥ | tava | kratum | paraḥ | marut-bhiḥ | agne | ā | gahi
Word by Word
नहिfor (indeed) not / surely not
नहि:
—
TypeIndeclinable
Rootनहि (न + हि)
देवःa god
देवः:
Kartā (with implied ‘अस्ति/विद्यते’)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
मर्त्यःa mortal
मर्त्यः:
Kartā (with implied ‘अस्ति/विद्यते’)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
महःgreatness, might
महः:
Karma (of implied comparison/overpassing)
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootमहत् (प्रातिपदिक; Vedic stem मह/मही)
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitive: possessor)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-शब्द)
क्रतुम्power of will, resolve, wisdom/plan
क्रतुम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
परःbeyond, superior
परः:
Kartā (predicate adjective with implied ‘अस्ति’)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
मरुद्भिःwith the Maruts
मरुद्भिः:
Karaṇa (instrument/companionship)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
आhither, towards (as preverb)
आ:
—
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootआ
गहिcome!
गहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)