HomeRig VedaMandala 1Sukta 186Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.186

Devata: Ahi Budhnya; Apām Napāt (invoked/activated through him)
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

उत नोऽहिर्बुध्न्यो मयस्कः शिशुं न पिप्युषीव वेति सिन्धुः । येन नपातमपां जुनाम मनोजुवो वृषणो यं वहन्ति ॥

उ॒त नोऽहि॑र्बु॒ध्न्यो॒३॒॑ मय॑स्क॒: शिशुं॒ न पि॒प्युषी॑व वेति॒ सिन्धु॑: । येन॒ नपा॑तम॒पां जु॒नाम॑ मनो॒जुवो॒ वृष॑णो॒ यं वह॑न्ति ॥

utá no áhir budhnyò mayáskaḥ śíśuṃ ná pipyúṣīva veti síndhuḥ | yéná napātam apā́ṃ junā́ma manojúvo vṛ́ṣaṇo yáṃ váhanti ||

And may for us Ahi Budhnya, the deep-founded Serpent of blissful power, move like a river-cow that nourishes her young. By him may we awaken Apām Napāt, whom the strong and mind-swift energies bear onward.

उ॒त । नः॒ । अहिः॑ । बु॒ध्न्यः॑ । मयः॑ । क॒रिति॑ कः । शिशु॑म् । न । पि॒प्युषी॑ऽइव । वे॒ति॒ । सिन्धुः॑ । येन॑ । नपा॑तम् । अ॒पाम् । जु॒नाम॑ । म॒नः॒ऽजुवः॑ । वृष॑णः । यम् । वह॑न्ति ॥उत । नः । अहिः । बुध्न्यः । मयः । करिति कः । शिशुम् । न । पिप्युषीइव । वेति । सिन्धुः । येन । नपातम् । अपाम् । जुनाम । मनःजुवः । वृषणः । यम् । वहन्ति ॥uta | naḥ | ahiḥ | budhnyaḥ | mayaḥ | karitikaḥ | śiśum | na | pipyuṣī-iva | vet i | sindhuḥ | yena | napātam | apām | junāma | manaḥ-juvaḥ | vṛṣaṇaḥ | yam | vahanti

उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अहिःthe serpent (Ahi)
अहिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअहि-
बुध्न्यःof the depth; subterranean
बुध्न्यः:
कर्तृ (अहिः-विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootबुध्न्य- (बुध्न- + य)
मयस्कःbeneficent, gracious
मयस्कः:
कर्तृ (अहिः-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमयस्-
शिशुम्a child
शिशुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशिशु-
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
पिप्युषीवlike a swelling/full (mother/cow)
पिप्युषीव:
कर्तृ (उपमान में)
TypeParticiple + Indeclinable
Rootपिप्युषी- (√प्याय्/पि ‘to swell, be full’ से क्त्वा/कृदन्त-स्त्री) + इव
वेतिmoves/flows
वेति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वे (वे/वय् ‘to go, move, blow’)
सिन्धुःthe river/stream (Sindhu)
सिन्धुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिन्धु-
येनby which
येन:
करण
TypePronoun (relative)
Rootयद्
नपातम्the offspring/son
नपातम्:
कर्म
TypeNoun
Rootनपात्-
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअप्-
जुनामI impel / I set in motion
जुनाम:
क्रिया
TypeVerb
Root√जु (जु/जव् ‘to impel, hasten’)
मनोजुवःmind-impelled, swift by thought
मनोजुवः:
कर्तृ (वहन्ति-कर्तृ)
TypeAdjective
Rootमनोजु- (मनस् + जु ‘impelling by mind’)
वृषणःmighty, virile (stallion-like)
वृषणः:
कर्तृ (मनोजुवः-विशेषण)
TypeAdjective/Noun
Rootवृषण-
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद्
वहन्तिthey carry/bear
वहन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√वह्