HomeRig VedaMandala 1Sukta 186Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.186

Devata: Uṣas–Naktā (paired powers of dawn and night)
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

उप व एषे नमसा जिगीषोषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । समाने अहन्विमिमानो अर्कं विषुरूपे पयसि सस्मिन्नूधन् ॥

उप॑ व॒ एषे॒ नम॑सा जिगी॒षोषासा॒नक्ता॑ सु॒दुघे॑व धे॒नुः । स॒मा॒ने अह॑न्वि॒मिमा॑नो अ॒र्कं विषु॑रूपे॒ पय॑सि॒ सस्मि॒न्नूध॑न् ॥

úpa va eṣe námasā jigīṣóṣāsānáktā sudúgheva dhénuḥ | samāné áhan vimímāno arkáṃ víṣu-rūpe páyasi sásminn ū́dhan ||

To you I come near with obeisance, seeking to win: Dawn and Night, like a richly milking Cow. In the common day they measure out the hymn of light, in their differently formed streams of milk, in that very udder.

उप॑ । वः॒ । आ । इ॒षे॒ । नम॑सा । जि॒गी॒षा । उ॒षसा॒नक्ता॑ । सु॒दुघा॑ऽइव । धे॒नुः । स॒मा॒ने । अह॑न् । वि॒ऽमिमा॑नः । अ॒र्कम् । विषु॑ऽरूपे । पय॑सि । सस्मि॑न् । ऊध॑न् ॥उप । वः । आ । इषे । नमसा । जिगीषा । उषसानक्ता । सुदुघाइव । धेनुः । समाने । अहन् । विमिमानः । अर्कम् । विषुरूपे । पयसि । सस्मिन् । ऊधन् ॥upa | vaḥ | ā | iṣe | namasā | jigīṣā | uṣasānaktā | sudughāiva | dhenuḥ | samāne | ahan | vi-mimānaḥ | arkam | viṣu-rūpe | payasi | sasmin | ūdhan

उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
वःto/for you (pl.)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
एषेI approach / I seek
एषे:
Kartā
TypeVerb
Rootइष् (इच्छा/प्रेरणे) → एष् (वेद.)
नमसाwith reverence, with homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस्
जिगीषोःof (the one) wishing to win/conquer
जिगीषोः:
TypeVerb (desiderative participial form used as noun/adj.)
Rootजि (जये) + सन् (जिगीष-)
आसासानाwinning, gaining (ever attaining)
आसासाना:
Kartā
TypeParticiple
Rootसन्/आस्? (वेद. √सन् ‘to win/obtain’ with आ-; reduplicated pres. part.)
नक्ताNight
नक्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootनक्त्
सुदुघाgood-milking, yielding well
सुदुघा:
TypeAdjective
Rootसु- + दुह् (दोहने) → दुघा
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
धेनूःa milch-cow
धेनूः:
Kartā
TypeNoun
Rootधेनु
समानेin the same (place/condition)
समाने:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootसमाना
अहन्day
अहन्:
Karma
TypeNoun
Rootअहन्
विapart, distinctly
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
मिमानोmeasuring out
मिमानो:
Kartā
TypeParticiple
Rootमा (माने/मितौ ‘to measure’)
अर्कम्hymn/chant; (also) ray
अर्कम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्क
विषुरूपेof different forms (twofold)
विषुरूपे:
Kartā
TypeAdjective
Rootविषु-रूप
पयसिin milk; in nourishment
पयसि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपयस्
सस्मिन्in that
सस्मिन्:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootतद्
ऊधन्in the udder
ऊधन्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootऊधन्