HomeRig VedaMandala 1Sukta 183Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.183

Devata: Aśvinau (Dasrā)

मा वां वृको मा वृकीरा दधर्षीन्मा परि वर्क्तमुत माति धक्तम् । अयं वां भागो निहित इयं गीर्दस्राविमे वां निधयो मधूनाम् ॥

मा वां॒ वृको॒ मा वृ॒कीरा द॑धर्षी॒न्मा परि॑ वर्क्तमु॒त माति॑ धक्तम् । अ॒यं वां॑ भा॒गो निहि॑त इ॒यं गीर्दस्रा॑वि॒मे वां॑ नि॒धयो॒ मधू॑नाम् ॥

mā́ vāṃ vṛ́ko mā́ vṛkī́r ā́ dadharṣīn mā́ pári varktam utá mā́ áti dhaktam | ayáṃ vāṃ bhā́go níhita iyáṃ gī́r dasrāv imé vāṃ nidháyo mádhūnām ||

Let not the wolf, nor the she-wolves assail you; let none encompass you, nor overtake and burn you. Here is your portion laid down; here is the hymn—O wondrous ones—these are your stored treasures of sweetness.

मा । वा॒म् । वृकः॑ । मा । वृ॒कीः । आ । द॒ध॒र्षी॒त् । मा । परि॑ । व॒र्क्त॒म् । उ॒त । मा । अति॑ । ध॒क्त॒म् । अ॒यम् । वा॒म् । भा॒गः । निऽहि॑तः । इ॒यम् । गीः । दस्रौ॑ । इ॒मे । वा॒म् । नि॒ऽधयः॑ । मधू॑नाम् ॥मा । वाम् । वृकः । मा । वृकीः । आ । दधर्षीत् । मा । परि । वर्क्तम् । उत । मा । अति । धक्तम् । अयम् । वाम् । भागः । निहितः । इयम् । गीः । दस्रौ । इमे । वाम् । निधयः । मधूनाम् ॥mā | vām | vṛkaḥ | mā | vṛkīḥ | ā | dadharṣīt | mā | pari | varktam | uta | mā | ati | dhaktam | ayam | vām | bhāgaḥ | ni-hitaḥ | iyam | gīḥ | dasrau | ime | vām | ni-dhayaḥ | madhūnām

माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
वाम्you two
वाम्:
Karma (with implied verb ‘harm’ etc.)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (युवाम्)
वृकःthe wolf
वृकः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक) / vṛká-
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
वृकीःshe-wolves
वृकीः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृकी (प्रातिपदिक) / vṛkī́-
towards; upon
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā́
दधर्षीत्may (it) not assail / did not dare to assail
दधर्षीत्:
Kriyā
TypeVerb
Rootधृष् (dhṛṣ) ‘to dare, assail’
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय) / pári
वर्क्तम्(you two) turn away / ward off
वर्क्तम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृज्/वर्ज्? (Vedic) → वर्क्त (PPP/adj. ‘to turn/ward off’); here as verb-form in injunctive/imperative usage
उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय) / utá
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध) / mā́
अतिover; beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) / áti
धक्तम्(you two) burn/harm
धक्तम्:
Kriyā
TypeVerb
Rootधक्ष्/दह् (Vedic) ‘to burn, harm’ → धक्तम् (2du) अव. injunctive/imperative
अयम्this
अयम्:
Kartā/Adhikaraṇa (deictic subject)
TypePronoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक) / idám
वाम्of you two
वाम्:
Sampradāna/Śeṣa (possessor)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (युवाम्)
भागःshare; portion
भागः:
Kartā (nominal predicate)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक) / bhāgá-
निहितःplaced; deposited
निहितः:
Kriyā-viśeṣaṇa (result state)
TypeParticiple/Adjective
Rootनि-धा (dhā) ‘to place’ → निहित (PPP) / nihitá-
इयम्this
इयम्:
Kartā/Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक) / idám
गीःsong; hymn
गीः:
Kartā
TypeNoun
Rootगिर्/गी (प्रातिपदिक) / gī́r-
दस्राO wondrous ones (Aśvins)
दस्रा:
Sambodhana
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootदस्र (प्रातिपदिक) / dasrá-
अविमेhere (are) these
अविमे:
— / Kartā (for ‘इमे’)
TypeIndeclinable + Pronoun
Rootअवि + इमे (Vedic sandhi/combination) → ‘अवि’ (particle ‘here/now’ in Vedic) + ‘इमे’
वाम्of you two
वाम्:
Śeṣa (possessor)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (युवाम्)
निधयःtreasures; deposits
निधयः:
Kartā
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक) / nidhí-
मधूनाम्of honey; of sweetness
मधूनाम्:
Śeṣa (genitive: ‘of honey/sweetness’)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक) / mádhu-