HomeRig VedaMandala 1Sukta 183Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.183

Devata: Aśvinau (Nāsatyā)

आ तिष्ठतं सुवृतं यो रथो वामनु व्रतानि वर्तते हविष्मान् । येन नरा नासत्येषयध्यै वर्तिर्याथस्तनयाय त्मने च ॥

आ ति॑ष्ठतं सु॒वृतं॒ यो रथो॑ वा॒मनु॑ व्र॒तानि॒ वर्त॑ते ह॒विष्मा॑न् । येन॑ नरा नासत्येष॒यध्यै॑ व॒र्तिर्या॒थस्तन॑याय॒ त्मने॑ च ॥

ā́ tiṣṭhatam suvṛ́taṃ yó rátho vām ánu vratā́ni vártate havíṣmān | yéna narā nāsatyéṣayadhyai vártír yā́thas tanáyāya tmáne ca ||

Mount the well-guided chariot that follows your laws, rich with the offering-force. By it, O heroes, O Nāsatyas, you go to awaken the impulsion—bringing the turning path for the child of the being and for the inner self.

आ । ति॒ष्ठ॒त॒म् । सु॒ऽवृत॑म् । यः । रथः॑ । वा॒म् । अनु॑ । व्र॒तानि॑ । वर्त॑ते । ह॒विष्मा॑न् । येन॑ । न॒रा॒ । ना॒स॒त्या॒ । इ॒ष॒यध्यै॑ । व॒र्तिः । या॒थः । तन॑याय । त्मने॑ । च॒ ॥आ । तिष्ठतम् । सुवृतम् । यः । रथः । वाम् । अनु । व्रतानि । वर्तते । हविष्मान् । येन । नरा । नासत्या । इषयध्यै । वर्तिः । याथः । तनयाय । त्मने । च ॥ā | tiṣṭhatam | su-vṛtam | yaḥ | rathaḥ | vām | anu | vratāni | vartate | haviṣmān | yena | narā | nāsatyā | iṣayadhyai | vartiḥ | yāthaḥ | tanayāya | tmane | ca

hither; forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga) / ā (nipāta)
ति॑ष्ठतम्stand; mount; take your place (you two)
ति॑ष्ठतम्:
TypeVerb
Rootस्था (√स्थाः)
सु॒वृतम्well-turned / well-made
सु॒वृतम्:
Karma (qualifier of the object ‘ratha’)
TypeAdjective
Rootसु-वृत (prātipadika; su + vṛta)
यःwhich; who
यः:
Kartā (of ‘वर्तते’)
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
रथःchariot
रथः:
Kartā (apposition to ‘यः’)
TypeNoun
Rootरथ (prātipadika)
वाor; indeed
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (nipāta)
अमनुnot after Manu; not in human fashion
अमनु:
TypeIndeclinable
Rootअ-मनु (avyaya; privative a- + manu)
व्र॒तानिordinances; sacred rules
व्र॒तानि:
Karma (object with ‘वर्तते’ in sense ‘follows/observes’)
TypeNoun
Rootव्रत (prātipadika)
वर्ततेmoves; proceeds; follows
वर्तते:
TypeVerb
Rootवृत् (√वृत् ‘to turn, proceed, behave’)
हविष्मान्bearing oblation; having offering
हविष्मान्:
Kartā (epithet of ‘रथः/यः’)
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त् (prātipadika from हविस्)
येनby which
येन:
Karaṇa (means: ‘by which’)
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
नराO you two men (Aśvins)
नरा:
Sambodhana (address)
TypeNoun
Rootनर (prātipadika)
नासत्यO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्य:
Sambodhana (address)
TypeNoun
Rootनासत्य (prātipadika)
ईषयध्यैto hasten; to speed
ईषयध्यै:
Prayojana (purpose) / Kriyārtha
TypeVerb
Rootईष् (√ईष् ‘to hasten, impel’)
वर्तिःcourse; track; path
वर्तिः:
Kartā (of ‘याथः’)
TypeNoun
Rootवर्ति (prātipadika)
याथःyou two go
याथः:
TypeVerb
Rootया (√या ‘to go’)
तनयायfor the offspring; for the child
तनयाय:
Sampradāna (beneficiary)
TypeNoun
Rootतनय (prātipadika)
त्मनेfor oneself; for the person
त्मने:
Sampradāna (beneficiary)
TypeNoun
Rootत्मन् (prātipadika; Vedic for ‘self’)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (nipāta)