HomeRig VedaMandala 1Sukta 180Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 1.180

Rishi: Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180)
Devata: Aśvinau
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवां चिद्धि ष्माश्विनावनु द्यून्विरुद्रस्य प्रस्रवणस्य सातौ । अगस्त्यो नरां नृषु प्रशस्तः काराधुनीव चितयत्सहस्रैः ॥

यु॒वां चि॒द्धि ष्मा॑श्विना॒वनु॒ द्यून्विरु॑द्रस्य प्र॒स्रव॑णस्य सा॒तौ । अ॒गस्त्यो॑ न॒रां नृषु॒ प्रश॑स्त॒: कारा॑धुनीव चितयत्स॒हस्रै॑: ॥

yuvā́ṃ cíd dhí ṣmā aśvinā́v ánu dyū́n ví-rudrasya pra-srávaṇasya sātáu | agástyo narā́ṃ nṛ́ṣu práśastaḥ kārādhunī́va citayat sahásraiḥ ||

You two, O Ashvins, are followed through the days in the winning of the strong-flowing stream. Like Agastya, praised among men, one awakens the inner hearing and discernment, as a sounding channel stirs with a thousand currents.

यु॒वाम् । चि॒त् । हि । स्म॒ । अ॒श्वि॒नौ॒ । अनु॑ । द्यून् । विऽरु॑द्रस्य । प्र॒ऽस्रव॑णस्य । सा॒तौ । अ॒गस्त्यः॑ । न॒राम् । नृषु॑ । प्रऽश॑स्तः । कारा॑धुनीऽइव । चि॒त॒य॒त् । स॒हस्रैः॑ ॥युवाम् । चित् । हि । स्म । अश्विनौ । अनु । द्यून् । विरुद्रस्य । प्रस्रवणस्य । सातौ । अगस्त्यः । नराम् । नृषु । प्रशस्तः । काराधुनीइव । चितयत् । सहस्रैः ॥yuvām | cit | hi | sma | aśvinau | anu | dyūn | vi-rudrasya | pra-sravaṇasya | sātau | agastyaḥ | narām | nṛṣu | pra-śastaḥ | kārādhunī-iva | citayat | sahasraiḥ

युवाम्you two
युवाम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चित्indeed, even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
ष्माverily, surely (emphatic particle)
ष्मा:
TypeIndeclinable
Rootष्मा (वैदिक निपात/एन्क्लिटिक)
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
कर्तृ (युवाम् इत्यस्य विशेषण/सम्बोधनार्थक-प्रयोगः)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
अनुalong, after
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
द्यून्days
द्यून्:
कर्म (अनु + गमन/अनुवर्तन-भावे)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यु (प्रातिपदिक: द्युन् ‘day’)
विःapart, forth (prefix ‘vi-’)
विः:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग) + इः (वैदिक संधि-रूप; ‘वि’ इत्यस्य पदान्त-रूपेण)
रुद्रस्यof Rudra
रुद्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
प्रस्रवणस्यof the outflowing spring/stream
प्रस्रवणस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootप्र-स्रवण (प्रातिपदिक; ‘flowing forth, spring’)
सातौin the winning (contest/attainment)
सातौ:
अधिकरण (locative: ‘in/at the winning’)
TypeNoun
Rootसाति (स्त्रीलिङ्ग प्रातिपदिक; ‘winning, gaining, contest’)
अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
नराम्of men
नराम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक; ‘man’)
नृषुamong men
नृषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
प्रशस्तःpraised, renowned
प्रशस्तः:
कर्तृ-विशेषण (अगस्त्यस्य)
TypeAdjective
Rootप्र-शंस् (कृदन्त-प्रातिपदिक: प्रशस्त ‘praised’)
काराधुनीवlike a flowing stream of praise
काराधुनीव:
उपमान (simile adjunct)
TypeNoun + Indeclinable
Rootकाराधुनी (प्रातिपदिक; ‘praise/chant-stream’, स्त्री) + इव (उपमा)
चितयत्stirs, impels
चितयत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootचित् (धातु; ‘to perceive/notice, set in motion/rouse’ वैदिक)
सहस्रैःwith thousands
सहस्रैः:
करण
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)