HomeRig VedaMandala 1Sukta 180Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.180

Rishi: Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180)
Devata: Aśvinau (Nā́satyā)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

युवं ह घर्मं मधुमन्तमत्रयेऽपो न क्षोदोऽवृणीतमेषे । तद्वां नरावश्विना पश्वइष्टी रथ्येव चक्रा प्रति यन्ति मध्वः ॥

यु॒वं ह॑ घ॒र्मं मधु॑मन्त॒मत्र॑ये॒ऽपो न क्षोदो॑ऽवृणीतमे॒षे । तद्वां॑ नरावश्विना॒ पश्व॑इष्टी॒ रथ्ये॑व च॒क्रा प्रति॑ यन्ति॒ मध्व॑: ॥

yuváṃ há gharmáṃ mádhumantam átraye ’pó ná kṣódo ’vṛṇītam eṣé | tád vāṃ narāv aśvinā páśva-iṣṭī rathyéva cakrā́ práti yanti mádhvaḥ ||

You two indeed chose for Atri the honeyed Gharma, as waters choose their flowing surge. Therefore, O men, O Ashvins, the offerings that seek increase come back to you with sweetness, like wheels returning along the chariot-path.

यु॒वम् । ह॒ । घ॒र्मम् । मधु॑ऽमन्तम् । अत्र॑ये । अ॒पः । न । क्षोदः॑ । अ॒वृ॒णी॒त॒म् । ए॒षे । तत् । वा॒म् । न॒रौ॒ । अ॒श्वि॒ना॒ । पश्वः॑ऽइष्टिः । रथ्या॑ऽइव । च॒क्रा । प्रति॑ । य॒न्ति॒ । मध्वः॑ ॥युवम् । ह । घर्मम् । मधुमन्तम् । अत्रये । अपः । न । क्षोदः । अवृणीतम् । एषे । तत् । वाम् । नरौ । अश्विना । पश्वःइष्टिः । रथ्याइव । चक्रा । प्रति । यन्ति । मध्वः ॥yuvam | ha | gharmam | madhu-mantam | atraye | apaḥ | na | kṣodaḥ | avṛṇītam | eṣe | tat | vām | narau | aśvinā | paśvaḥ-iṣṭiḥ | rathyāiva | cakrā | prati | yanti | madhvaḥ

युवम्you two
युवम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
घर्मम्hot drink; gharmá (heated offering)
घर्मम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघर्म (प्रातिपदिक)
मधुमन्तम्honeyed, sweet
मधुमन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootमधुमन्त् (प्रातिपदिक)
अत्रयेto Atri
अत्रये:
सम्प्रदान
TypeNoun (proper)
Rootअत्रि (प्रातिपदिक)
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-निपात)
क्षोदःpressing/impulse; (here) a surge, rush
क्षोदः:
कर्म
TypeNoun
Rootक्षोद (प्रातिपदिक)
अवृणीतम्you two chose, selected
अवृणीतम्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootवृ (वृणोति) धातु
एषेyou two sought/desired (for him)
एषे:
कर्तृ
TypeVerb
Rootइष् (इच्छति/इषते) धातु
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्of you two / to you two
वाम्:
सम्बन्ध/सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नरौthe two men (heroes)
नरौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
अश्विनाthe Aśvins
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
पश्वइष्टीःcattle-seekings; desires for livestock
पश्वइष्टीः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपशु-इष्टि (समास; प्रातिपदिक)
रथ्येवlike (something) fit for a chariot / on a chariot-road
रथ्येव:
TypeAdjective + Indeclinable
Rootरथ्य (प्रातिपदिक) + इव (उपमा-निपात)
चक्राtwo wheels
चक्रा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, in response
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तिthey go, they come
यन्ति:
कर्तृ
TypeVerb
Rootया (याति) धातु
मध्वःof honey/sweetness (of mead)
मध्वः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)