HomeRig VedaMandala 1Sukta 180Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.180

Rishi: Unknown/varied (Ashvin hymn tradition; requires external index for exact rishi of RV 1.180)
Devata: Aśvinau (Nā́satyā), the twin powers of swift help, healing, and luminous integration
Chandas: Triṣṭubh (probable, based on RV 1.180’s dominant meter)

युवं पय उस्रियायामधत्तं पक्वमामायामव पूर्व्यं गोः । अन्तर्यद्वनिनो वामृतप्सू ह्वारो न शुचिर्यजते हविष्मान् ॥

यु॒वं पय॑ उ॒स्रिया॑यामधत्तं प॒क्वमा॒माया॒मव॒ पूर्व्यं॒ गोः । अ॒न्तर्यद्व॒निनो॑ वामृतप्सू ह्वा॒रो न शुचि॒र्यज॑ते ह॒विष्मा॑न् ॥

yuváṃ páya usríyāyām adhattam pakvám āmā́yām áva pū́rvyaṃ góḥ | antár yád vaníno vām ṛtapsū́ hvāró ná śucír yájate havíṣmān ||

You two set the nourishing essence into the radiant seeker; you brought down the ancient Light (the Cow) from the raw, unripe condition into ripeness. When the desiring powers within are held in the streams of Truth, then the pure one—like a bright kindler—offers the oblation from within.

यु॒वम् । पयः॑ । उ॒स्रिया॑याम् । अ॒ध॒त्त॒म् । प॒क्वम् । आ॒माया॑म् । अव॑ । पूर्व्य॑म् । गोः । अ॒न्तः । यत् । व॒निनः॑ । वा॒म् । ऋ॒त॒प्सू॒ इत्यृ॑तऽप्सू । ह्वा॒रः । न । शुचिः॑ । यज॑ते । ह॒विष्मा॑न् ॥युवम् । पयः । उस्रियायाम् । अधत्तम् । पक्वम् । आमायाम् । अव । पूर्व्यम् । गोः । अन्तः । यत् । वनिनः । वाम् । ऋतप्सू इत्यृतप्सू । ह्वारः । न । शुचिः । यजते । हविष्मान् ॥yuvam | payaḥ | usriyāyām | adhattam | pakvam | āmāyām | ava | pūrvyam | goḥ | antaḥ | yat | vaninaḥ | vām | ṛtapsūity ṛta-psū | hvāraḥ | na | śuciḥ | yajate | haviṣmān

युवाम्you two
युवाम्:
कर्तृ (क्रियायाः कर्तारौ) / संबोधन-भावः
TypePronoun
Rootयुव (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पयःmilk
पयः:
कर्म
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
उस्रियायाम्in/into the red (dawn-)cow; in the cow
उस्रियायाम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउस्रिया (प्रातिपदिक)
अधत्तम्you two placed/put
अधत्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
पक्वम्ripe, cooked
पक्वम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootपक्व (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक; √पच्)
आमायाम्in the raw (state)
आमायाम्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootआमा (प्रातिपदिक)
अवdown; forth
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
कर्म (विशेषणरूपेण) / सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (विशेषण-प्रातिपदिक)
गोःof the cow
गोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अन्तःwithin
अन्तः:
अधिकरण (अन्तर्भावः)
TypeIndeclinable
Rootअन्तः
यत्which
यत्:
कर्तृ/कर्म (अन्वयापेक्षया)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनिनःof the wood/forest-dweller; of the one in the thicket
वनिनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवनिन् (प्रातिपदिक)
वाम्to/for you two; of you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (अन्वयापेक्षया)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋतप्सूamong the waters of ṛta; in the true waters
ऋतप्सू:
अधिकरण
TypeAdjective/Noun
Rootऋतप्सु (प्रातिपदिक; ऋत + अप्सु)
ह्वारःthe invoker/caller
ह्वारः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootह्वार (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
शुचिःbright, pure
शुचिः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
यजतेworships, sacrifices
यजते:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
हविष्मान्possessing oblation
हविष्मान्:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त् (प्रातिपदिक)