Mantra 8
Sukta 1.17
Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (traditionally for RV 1.17)
Devata: Indra-Varuṇa (dual)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रावरुण नू नु वां सिषासन्तीषु धीष्वा । अस्मभ्यं शर्म यच्छतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॑वरुण॒ नू नु वां॒ सिषा॑सन्तीषु धी॒ष्वा । अ॒स्मभ्यं॒ शर्म॑ यच्छतम् ॥
Transliteration
indrā́varuṇa nū́ nu vāṃ siṣā́santīṣu dhīṣv ā́ | asmábhyaṃ śárma yacchatam ||
Translation
O Indra and Varuṇa, now—now—enter into our aspiring insights (dhī). Grant to us a sheltering peace (śarma), a safe wideness in which the soul can grow.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑वरुणा । नु । नु । वा॒म् । सिसा॑सन्तीषु । धी॒षु । आ । अ॒स्मभ्य॑म् । शर्म॑ । य॒च्छ॒त॒म् ॥इन्द्रावरुणा । नु । नु । वाम् । सिसासन्तीषु । धीषु । आ । अस्मभ्यम् । शर्म । यच्छतम् ॥indrāvaruṇā | nu | nu | vām | siṣāsantīṣu | dhīṣu | ā | asmabhyam | śarma | yacchatam
Word by Word
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
नूnow
नू:
—
TypeIndeclinable
Rootनू
नुindeed, just
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु
वाम्of you two
वाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सिषासन्तीषुamong the eager/intent (feminine) ones (to guide/command)
सिषासन्तीषु:
अधिकारण (locative: ‘among/in’)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√शास् (शास्—अनुशासने) with desiderative stem सिषास-
धीष्वाin the insights/prayers
धीष्वा:
अधिकारण (locative)
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक; ‘thought, insight, prayer’)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यच्छतम्grant (you two), bestow
यच्छतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यम् (यमँ—उपरमे/धारणे; here ‘to give/extend, grant’ in Vedic usage)