Mantra 7
Sukta 1.17
Rishi: Kakṣīvant Dairghatamasa (traditionally for RV 1.17)
Devata: Indra-Varuṇa (dual)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रावरुण वामहं हुवे चित्राय राधसे । अस्मान्त्सु जिग्युषस्कृतम् ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रा॑वरुण वाम॒हं हु॒वे चि॒त्राय॒ राध॑से । अ॒स्मान्त्सु जि॒ग्युष॑स्कृतम् ॥
Transliteration
indrā́varuṇa vām aháṃ huvè citrā́ya rā́dhase | asmā́nt su jigyúṣaḥ kṛtam ||
Translation
O Indra and Varuṇa, I call you for the many-formed plenitude (rādhas). Make us truly those who have won—shape us into victors in the inner battle.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्रा॑वरुणा । वा॒म् । अ॒हम् । हु॒वे । चि॒त्राय॑ । राध॑से । अ॒स्मान् । सु । जि॒ग्युषः॑ । कृ॒त॒म् ॥इन्द्रावरुणा । वाम् । अहम् । हुवे । चित्राय । राधसे । अस्मान् । सु । जिग्युषः । कृतम् ॥indrāvaruṇā | vām | aham | huve | citrāya | rādhase | asmān | su | jigyuṣaḥ | kṛtam
Word by Word
इन्द्राO Indra
इन्द्रा:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वरुणO Varuṇa
वरुण:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
वाम्to/for you two
वाम्:
सम्प्रदान (to/for you two)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ (speaker)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हुवेI invoke / I call
हुवे:
क्रिया
TypeVerb
Root√ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘to call, invoke’
चित्रायfor splendid
चित्राय:
सम्प्रदान (for the splendid …)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
राधसेfor bounty / for a gift
राधसे:
सम्प्रदान (for bounty)
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक) ‘gift, bounty’
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म (object of ‘make’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुwell, thoroughly
सु:
क्रियाविशेषण (qualifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपात)
जिग्युषःof the victorious (one)
जिग्युषः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeParticiple (adjectival)
Root√जि ‘to conquer’ → जिग्युष् (कृदन्त-प्रातिपदिक, perf. act. ptc.)
कृतम्made; (make)
कृतम्:
कर्म-विशेषण / विधेय (result state)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√कृ ‘to make, do’ → कृत (PPP)