HomeRig VedaMandala 1Sukta 161Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.161

Rishi: Rbhus
Devata: Rbhus; with Indra, Aśvins, Bṛhaspati as allied powers in the narrative

इन्द्रो हरी युयुजे अश्विना रथं बृहस्पतिर्विश्वरूपामुपाजत । ऋभुर्विभ्वा वाजो देवाँ अगच्छत स्वपसो यज्ञियं भागमैतन ॥

इन्द्रो॒ हरी॑ युयु॒जे अ॒श्विना॒ रथं॒ बृह॒स्पति॑र्वि॒श्वरू॑पा॒मुपा॑जत । ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाजो॑ दे॒वाँ अ॑गच्छत॒ स्वप॑सो य॒ज्ञियं॑ भा॒गमै॑तन ॥

índro hárī yuyujé aśvínā ráthaṃ bṛ́haspátir viśvarū́pām úpājata | ṛbhúr vibhvā́ vā́jo devā́ṃ agacchata svápaso yajñíyaṃ bhā́gam aitana ||

Indra yoked his two powers of force; the Aśvins yoked their chariot; Bṛhaspati approached the all-formed (power). Ṛbhu, Vibhvan, Vāja went to the gods—perfect in works—and they won their share that is worthy in the sacrifice.

इन्द्रः॑ । हरी॑ । यु॒यु॒जे । अ॒श्विना॑ । रथ॑म् । बृह॒स्पतिः॑ । वि॒श्वऽरू॑पाम् । उप॑ । आ॒ज॒त॒ । ऋ॒भुः । विऽभ्वा॑ । वाजः॑ । दे॒वान् । अ॒ग॒च्छ॒त॒ । सु॒ऽअप॑सः । य॒ज्ञिय॑म् । भा॒गम् । ऐ॒त॒न॒ ॥इन्द्रः । हरी । युयुजे । अश्विना । रथम् । बृहस्पतिः । विश्वरूपाम् । उप । आजत । ऋभुः । विभ्वा । वाजः । देवान् । अगच्छत । सुअपसः । यज्ञियम् । भागम् । ऐतन ॥indraḥ | harī | yuyuje | aśvinā | ratham | bṛhaspatiḥ | viśva-rūpām | upa | ājata | ṛbhuḥ | vi-bhvā | vājaḥ | devān | agacchata | su-apasaḥ | yajñiyam | bhāgam | aitana

इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
हरीthe two bay steeds
हरी:
कर्म
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
युयुजेyoked / has yoked
युयुजे:
TypeVerb
Rootयुज् (धातु; योजने)
अश्विनाwith the two Aśvins
अश्विना:
करण
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
विश्वरूपाम्all-formed / of all forms
विश्वरूपाम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्वरूपा (प्रातिपदिक; विश्व-रूप)
उपाजतdrove/led near; brought
उपाजत:
TypeVerb
Rootअज् (धातु; गत्यर्थ/प्रेरणे) + उप (उपसर्ग)
ऋभुःR̥bhu
ऋभुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋभु (प्रातिपदिक)
विभ्वाVibhvan
विभ्वा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविभ्वन्/विभ्व (प्रातिपदिक)
वाजःVāja
वाजः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अगच्छतwent; came
अगच्छत:
TypeVerb
Rootगम् (धातु; गत्यर्थ) + अ (आगम-प्रत्यय/अगम-आगम)
स्वपसःgood-working; of good skill
स्वपसः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootस्वपस् (प्रातिपदिक; सु-अपस् ‘good work’)
यज्ञियम्worthy of sacrifice
यज्ञियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ-सम्बन्धि)
भागम्share; portion
भागम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
ऐतनthey went/attained
ऐतन:
TypeVerb
Rootइ (धातु; गत्यर्थ)