HomeRig VedaMandala 1Sukta 161Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.161

Rishi: Rbhus (Saudhanvanas)
Devata: Agni as dūta; Rbhus as transforming powers

अग्निं दूतं प्रति यदब्रवीतनाश्वः कर्त्वो रथ उतेह कर्त्वः । धेनुः कर्त्वा युवशा कर्त्वा द्वा तानि भ्रातरनु वः कृत्व्येमसि ॥

अ॒ग्निं दू॒तं प्रति॒ यदब्र॑वीत॒नाश्व॒: कर्त्वो॒ रथ॑ उ॒तेह कर्त्व॑: । धे॒नुः कर्त्वा॑ युव॒शा कर्त्वा॒ द्वा तानि॑ भ्रात॒रनु॑ वः कृ॒त्व्येम॑सि ॥

agníṃ dūtáṃ práti yád abravītana áśvaḥ kártvā rátha utéhá kártvāḥ | dhenúḥ kártvā yuvaśā́ kártvā dvā́ tā́ni bhrātar ánu vaḥ kṛtvī́ ā́ imasi ||

When you spoke in response to Agni the messenger: ‘A horse is to be made, a chariot too is to be made here; a cow is to be made, and the two youth (powers) are to be made.’ Those works, O brothers, we pursue after you, having fashioned (our will) toward them we enter upon them.

अ॒ग्निम् । दू॒तम् । प्रति॑ । यत् । अब्र॑वीतन । अश्वः॑ । कर्त्वः॑ । रथः॑ । उ॒त । इ॒ह । कर्त्वः॑ । धे॒नुः । कर्त्वा॑ । यु॒व॒शा । कर्त्वा॑ । द्वा । तानि॑ । भ्रा॒तः॒ । अनु॑ । वः॒ । कृ॒त्वी । आ । इ॒म॒सि॒ ॥अग्निम् । दूतम् । प्रति । यत् । अब्रवीतन । अश्वः । कर्त्वः । रथः । उत । इह । कर्त्वः । धेनुः । कर्त्वा । युवशा । कर्त्वा । द्वा । तानि । भ्रातः । अनु । वः । कृत्वी । आ । इमसि ॥agnim | dūtam | prati | yat | abravītana | aśvaḥ | kartvaḥ | rathaḥ | uta | iha | kartvaḥ | dhenuḥ | kartvā | yuvaśā | kartvā | dvā | tāni | bhrātaḥ | anu | vaḥ | kṛtvī | ā | imasi

अग्निम्Agni (as object)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
दूतम्messenger
दूतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootदूत- (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
यत्which (that)
यत्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अब्रवीतsaid, spoke
अब्रवीत:
क्रिया
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
अश्वःthe horse
अश्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व- (प्रातिपदिक)
कर्त्वःto be made/fit for making; workable
कर्त्वः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootकर्त्व- (प्रातिपदिक; ‘कर्तृ/कर्तव्य’ भाव-शब्द, वैदिक)
रथःthe chariot
रथः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरथ- (प्रातिपदिक)
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
कर्त्वःto be made/fit for making
कर्त्वः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootकर्त्व- (प्रातिपदिक)
धेनुःthe cow
धेनुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधेनु- (प्रातिपदिक)
कर्त्वाto be made/fit for making
कर्त्वा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootकर्त्व- (प्रातिपदिक)
युवशाyoung, youthful
युवशा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootयुवश- (प्रातिपदिक; ‘युवा/युव’ सम्बन्धि, वैदिक)
कर्त्वाfit to be made/produced
कर्त्वा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootकर्त्व- (प्रातिपदिक)
द्वाtwo
द्वा:
TypeNumeral
Rootद्वा (संख्याशब्द; वैदिक)
तानिthose (things)
तानि:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्रातर्O brother
भ्रातर्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभ्रातृ- (प्रातिपदिक)
अनुafter, according to
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (अव्यय)
वःof you / to you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कृत्विthe making, the work/doing
कृत्वि:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कृत्वि- (कृदन्त/भाव-शब्द, वैदिक)
एमसिwe go, we proceed
एमसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु; ‘एति’)