HomeRig VedaMandala 1Sukta 161Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.161

Rishi: Rbhus (Saudhanvanas)
Devata: Rbhus / gods commissioning the Rbhus; Agni implicit as ritual frame

एकं चमसं चतुरः कृणोतन तद्वो देवा अब्रुवन्तद्व आगमम् । सौधन्वना यद्येवा करिष्यथ साकं देवैर्यज्ञियासो भविष्यथ ॥

एकं॑ चम॒सं च॒तुर॑: कृणोतन॒ तद्वो॑ दे॒वा अ॑ब्रुव॒न्तद्व॒ आग॑मम् । सौध॑न्वना॒ यद्ये॒वा क॑रि॒ष्यथ॑ सा॒कं दे॒वैर्य॒ज्ञिया॑सो भविष्यथ ॥

ékaṃ camasáṃ catúraḥ kṛṇotana tád vo devā́ abruvan tád va ā́gamam | sáudhanvanā yád yévā kariṣyátha sā́kaṃ deváir yajñíyāso bhaviṣyatha ||

Make the one cup into four—so the gods spoke to you, and so has it come to you. O sons of Sudhanvan, if you accomplish this, you will become worthy of the sacrifice together with the gods.

एक॑म् । च॒म॒सम् । च॒तुरः॑ । कृ॒णो॒त॒न॒ । तत् । वः॒ । दे॒वाः । अ॒ब्रु॒व॒न् । तत् । वः॒ । आ । अ॒ग॒म॒म् । सौध॑न्वनाः । यदि॑ । ए॒व । क॒रि॒ष्यथ॑ । सा॒कम् । दे॒वैः । य॒ज्ञिया॑सः । भ॒वि॒ष्य॒थ॒ ॥एकम् । चमसम् । चतुरः । कृणोतन । तत् । वः । देवाः । अब्रुवन् । तत् । वः । आ । अगमम् । सौधन्वनाः । यदि । एव । करिष्यथ । साकम् । देवैः । यज्ञियासः । भविष्यथ ॥ekam | camasam | caturaḥ | kṛṇotana | tat | vaḥ | devāḥ | abruvan | tat | vaḥ | ā | agamam | saudhanvanāḥ | yadi | eva | kariṣyatha | sākam | devaiḥ | yajñiyāsaḥ | bhavi ṣyatha

एकम्one (single)
एकम्:
कर्म (कृणोतन इति) / विशेष्य-विशेषणभावे
TypeAdjective/Numeral
Rootएक (प्रातिपदिक)
चमसम्cup, ladle (soma-cup)
चमसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootचमस (प्रातिपदिक)
चतुरःfour
चतुरः:
कर्म (कृणोतन इति) / संख्या-विशेषणम्
TypeAdjective/Numeral
Rootचतुर् (प्रातिपदिक)
कृणोतनmake!; fashion!
कृणोतन:
(वाक्यस्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
तत्that
तत्:
कर्म/विषय (अब्रुवन् इति)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःto you; for you
वः:
सम्प्रदान (अब्रुवन्—‘to you’) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अब्रुवन्said; spoke
अब्रुवन्:
(वाक्यस्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
तत्that
तत्:
कर्म/विषय (आगमम् इति)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःto you; for you
वः:
सम्प्रदान (आगमम्—‘came to you’) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
आगमम्came; arrived
आगमम्:
(वाक्यस्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + आ- (उपसर्ग)
सौधन्वनाःO Saudhanvanas (name/epithet of the addressed group)
सौधन्वनाः:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative) / Epithet
Rootसौधन्वन (प्रातिपदिक; ‘सुधन्वन्’/‘सुधन्वा’ इत्यादि-सम्बद्ध, कुल/गण-नाम)
यत्what; that which; if
यत्:
कर्म/विषय (करिष्यथ इति) / सम्बन्ध
TypePronoun/Conjunction
Rootयद् (सर्वनाम)
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
करिष्यथyou will do; you will make
करिष्यथ:
(वाक्यस्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
साकम्together (with)
साकम्:
सह/सङ्ग (सहकारक-अर्थे) / करणभावे
TypeIndeclinable
Rootसाकम् (अव्यय)
देवैःwith the gods
देवैः:
करण/सह (साकम् इत्यर्थेन) / सहकारक
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यज्ञियासःworthy of sacrifice; fit for worship
यज्ञियासः:
कर्तृ-विशेषण (भविष्यथ इति) / विधेयविशेषण
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ + -इय)
भविष्यथyou will become
भविष्यथ:
(वाक्यस्य क्रिया) —
TypeVerb
Rootभू (धातु)