Mantra 8
Sukta 1.16
Rishi: Medhātithi Kāṇva (trad.)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
विश्वमित्सवनं सुतमिन्द्रो मदाय गच्छति । वृत्रहा सोमपीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
विश्व॒मित्सव॑नं सु॒तमिन्द्रो॒ मदा॑य गच्छति । वृ॒त्र॒हा सोम॑पीतये ॥
Transliteration
viśvám ít sávanam sutám índro mádāya gacchati | vṛtrahā́ sómapītaye ||
Translation
To every pressed offering-session Indra comes for the ecstasy; the slayer of Vṛtra comes to drink Soma—so the power that breaks obstruction may awaken in us through delight.
Padapatha (Word Analysis)
विश्व॑म् । इत् । सव॑नम् । सु॒तम् । इन्द्रः॑ । मदा॑य । ग॒च्छ॒ति॒ । वृ॒त्र॒ऽहा । सोम॑ऽपीतये ॥विश्वम् । इत् । सवनम् । सुतम् । इन्द्रः । मदाय । गच्छति । वृत्रहा । सोमपीतये ॥viśvam | it | savanam | sutam | indraḥ | madāya | gacchati | vṛtra-hā | soma-pītaye
Word by Word
विश्वम्all, the whole (everything)
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
इत्indeed, just, even
इत्:
—
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
सवनम्pressing (of Soma), Soma-pressing rite
सवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक; √सु/सव् ‘to press, extract’)
सुतम्pressed, extracted (Soma)
सुतम्:
Karma (apposition to सवनम्/विश्वम्)
TypeAdjective/Participle
Rootसुत (कृदन्त; √सु ‘to press, extract’ + क्त)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मदायfor exhilaration, for intoxication (joy)
मदाय:
Sampradāna (purpose/benefit)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
गच्छतिgoes, comes
गच्छति:
—
TypeVerb
Root√गम् (गच्छ-)
वृत्रहाVṛtra-slayer
वृत्रहा:
Kartā (apposition to इन्द्रः)
TypeNoun/Epithet
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + √हन् ‘to slay’)
सोमपीतयेfor Soma-drinking
सोमपीतये:
Sampradāna (purpose)
TypeNoun
Rootसोमपीति (प्रातिपदिक; सोम + पीति ‘drinking’, from √पा ‘to drink’)