Mantra 7
Sukta 1.16
Rishi: Medhātithi Kāṇva (trad.)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अयं ते स्तोमो अग्रियो हृदिस्पृगस्तु शंतमः । अथा सोमं सुतं पिब ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒यं ते॒ स्तोमो॑ अग्रि॒यो हृ॑दि॒स्पृग॑स्तु॒ शंत॑मः । अथा॒ सोमं॑ सु॒तं पि॑ब ॥
Transliteration
ayáṁ te stómo agriyó hṛdispṛ́g astu śáṁtamaḥ | áthā sómaṁ sutáṁ piba ||
Translation
This foremost hymn is for you; may it touch your heart and become most peace-giving. Then drink the pressed Soma—so delight may settle as harmony and power in the inner being.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒यम् । ते॒ । स्तोमः॑ । अ॒ग्रि॒यः । हृ॒दि॒ऽस्पृक् । अ॒स्तु॒ । शम्ऽत॑मः । अथ॑ । सोम॑म् । सु॒तम् । पि॒ब॒ ॥अयम् । ते । स्तोमः । अग्रियः । हृदिस्पृक् । अस्तु । शम्तमः । अथ । सोमम् । सुतम् । पिब ॥ayam | te | stomaḥ | agriyāḥ | hṛdii-spṛk | astu | śam-tamaḥ | atha | somam | sutam | piba
Word by Word
अयम्this (he/this one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof/for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोमःhymn of praise
स्तोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
अग्रियःforemost, pre-eminent
अग्रियः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअग्रिय (प्रातिपदिक)
हृदिस्पृक्heart-touching
हृदिस्पृक्:
Kartā
TypeAdjective
Rootहृदि-स्पृश् (धातु √स्पृश् ‘स्पर्शने’) → स्पृक् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
अस्तुmay it be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
शंतमःmost auspicious
शंतमः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशम् (अव्यय/प्रातिपदिक ‘कल्याण’) + तमप् (तम-प्रत्यय)
अथthen, now
अथ:
(सम्बन्ध/अनुक्रम)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सुतम्pressed
सुतम्:
Karma
TypeAdjective
Root√सु (सवने/प्रसवे) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
पिबdrink
पिब:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पा (पाने)