HomeRig VedaMandala 1Sukta 158Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.158

Devata: Aśvins
Chandas: Triṣṭubh (probable)

को वां दाशत्सुमतये चिदस्यै वसू यद्धेथे नमसा पदे गोः । जिगृतमस्मे रेवतीः पुरंधीः कामप्रेणेव मनसा चरन्ता ॥

को वां॑ दाशत्सुम॒तये॑ चिद॒स्यै वसू॒ यद्धेथे॒ नम॑सा प॒दे गोः । जि॒गृ॒तम॒स्मे रे॒वती॒: पुरं॑धीः काम॒प्रेणे॑व॒ मन॑सा॒ चर॑न्ता ॥

kó vāṃ dā́śat su-matáye cid asyái vasū yád dhéthe námasā padé góḥ | jigṛtám asmé revátīḥ púraṃdhīḥ kā́ma-préṇeva mánasā cárantā ||

Who will give to you for this your glad goodwill, O shining ones—since you set (your grace) by homage at the footprint of the Cow (the ray of Light)? Lift up for us the rich fulfillments, moving in the mind like desire’s forward drive, so that our understanding becomes abundant.

कः । वा॒म् । दा॒श॒त् । सु॒ऽम॒तये॑ । चि॒त् । अ॒स्यै । वसू॒ इति॑ । यत् । धेथे॒ इति॑ । नम॑सा । प॒दे । गोः । जि॒गृ॒तम् । अ॒स्मे इति॑ । रे॒वतीः॑ । पुर॑म्ऽधीः । का॒म॒ऽप्रेण॑ऽइव । मन॑सा । चर॑न्ता ॥कः । वाम् । दाशत् । सुमतये । चित् । अस्यै । वसू इति । यत् । धेथे इति । नमसा । पदे । गोः । जिगृतम् । अस्मे इति । रेवतीः । पुरम्धीः । कामप्रेणइव । मनसा । चरन्ता ॥kaḥ | vām | dāśat | su-mataye | cit | asyai | vasūiti | yat | dhetheiti | namasā | pade | goḥ | jigṛtam | asme iti | revatīḥ | puram-dhīḥ | kāma-preṇa-iva | manasā | carantā

कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) / क- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाम्you two / of you two
वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाशत्may (he) give/offer
दाशत्:
Kartā
TypeVerb
Rootदाश् (दाशति ‘to give, offer, worship’)
सुमतयेfor good thought/favor
सुमतये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसुमति- (सु+मति)
चित्even, indeed
चित्:
(निपात/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अस्यैto this (one), to her
अस्यै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वसूtwo treasures/goods
वसू:
Karma
TypeNoun
Rootवसु-
यत्which/that
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हेथेin/with the assault (weapon/hostility)
हेथे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहेथ- (प्रातिपदिक; ‘weapon/assault/hostility’ वैदिक)
नमसाwith reverence, by homage
नमसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस्-
पदेat/in the step, at the place
पदे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपद-
गोःof the cow (or: of light/earth, Vedic ‘go’)
गोः:
(सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगो-
जिगृतम्sing/praise (you all)!
जिगृतम्:
Kartā
TypeVerb
Rootगृ (गृणाति/गिरति वैदिक; ‘to sing/praise’), with reduplication ji-
अस्मेfor us, to us
अस्मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रेवतीःrich, splendid
रेवतीः:
Karma
TypeAdjective
Rootरेवत् (विशेषण-प्रातिपदिक) → रेवती- (स्त्री)
पुरंधीःbounties, liberal gifts
पुरंधीः:
Karma
TypeNoun
Rootपुरंधि- (स्त्री; ‘bounty, liberality, abundant gift/insight’ वैदिक)
कामप्रेणwith desire/impulse
कामप्रेण:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootकामप्र- (प्रातिपदिक; ‘desire-impelling/according to desire’), instrumental sg.
इवlike, as
इव:
(उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस्-
चरन्ता(you) two moving/going
चरन्ता:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootचर् (चरति ‘to move, go’)