HomeRig VedaMandala 1Sukta 140Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.140

Rishi: Kaṇva lineage (traditional; verify)
Devata: Agni
Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; verify)

स संस्तिरो विष्टिरः सं गृभायति जानन्नेव जानतीर्नित्य आ शये । पुनर्वर्धन्ते अपि यन्ति देव्यमन्यद्वर्पः पित्रोः कृण्वते सचा ॥

स सं॒स्तिरो॑ वि॒ष्टिर॒: सं गृ॑भायति जा॒नन्ने॒व जा॑न॒तीर्नित्य॒ आ श॑ये । पुन॑र्वर्धन्ते॒ अपि॑ यन्ति दे॒व्य॑म॒न्यद्वर्प॑: पि॒त्रोः कृ॑ण्वते॒ सचा॑ ॥

sa saṃ-stiro vi-ṣṭiraḥ saṃ gṛbhāyati jānan eva jānatīr nitya ā śaye | punaḥ vardhante api yanti devyam anyad varpaḥ pitroḥ kṛṇvate sacā ||

He, firmly spread and widely extended, gathers them together; knowing, he lies with the knowing ones, ever. Again they grow, they return to the divine; together they fashion another form of the two Parents.

सः । स॒म्ऽस्तिरः॑ । वि॒ऽष्टिरः॑ । सम् । गृ॒भा॒य॒ति॒ । जा॒नन् । ए॒व । जा॒न॒तीः । नित्यः॑ । आ । श॒ये॒ । पुनः॑ । व॒र्ध॒न्ते॒ । अपि॑ । य॒न्ति॒ । दे॒व्य॑म् । अ॒न्यत् । वर्पः॑ । पि॒त्रोः । कृ॒ण्व॒ते॒ । सचा॑ ॥सः । सम्स्तिरः । विष्टिरः । सम् । गृभायति । जानन् । एव । जानतीः । नित्यः । आ । शये । पुनः । वर्धन्ते । अपि । यन्ति । देव्यम् । अन्यत् । वर्पः । पित्रोः । कृण्वते । सचा ॥saḥ | sam-stiraḥ | vi-ṣṭiraḥ | sam | gṛbhāyati | jānan | eva | jānatīḥ | nityaḥ | ā | śaye | punaḥ | vardhante | api | yanti | devyam | anyat | varpaḥ | pitroḥ | kṛṇvate | sacā

he (that one)
:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
संस्तिरःthe spreader/arranger (one who lays out)
संस्तिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootसं-स्तॄ (धातु) → संस्तिर (कृदन्त/नाम)
विष्टिरःthe distributor/spreader
विष्टिरः:
Kartā
TypeNoun
Rootवि-स्तॄ (धातु) → विष्टिर (कृदन्त/नाम)
संगृभायतिgrasps together, gathers
संगृभायति:
Kriyā
TypeVerb
Rootसम्-गृह् (गृभ्) धातु
जानन्knowing
जानन्:
Kartā
TypeParticiple
Rootज्ञा (धातु) → जानन् (वर्तमान कृदन्त)
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
जानतीःthe knowing (females), those who know
जानतीः:
Karma
TypeParticiple
Rootज्ञा (धातु) → जानती (वर्तमान कृदन्त)
नित्यःeverlasting, constant
नित्यः:
Kartā
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypePreverb/Indeclinable
Root
शयेlies down, rests
शये:
Kriyā
TypeVerb
Rootशी (धातु)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
वर्धन्तेgrow, increase
वर्धन्ते:
Kriyā
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
अपिalso; moreover
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
यन्तिgo
यन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootया (धातु)
देव्यम्the divine (realm/thing)
देव्यम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootदेव्य (प्रातिपदिक)
अन्यत्another, different
अन्यत्:
Karma
TypeAdjective/Pronoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
वर्पःform, appearance, body
वर्पः:
Karma
TypeNoun
Rootवर्पस् (प्रातिपदिक)
पित्रोःof the two parents / in the two parents
पित्रोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
कृण्वतेmake, fashion
कृण्वते:
Kriyā
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सचाtogether with, in company
सचा:
TypeIndeclinable
Rootसच (अव्यय)