HomeRig VedaMandala 1Sukta 136Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 1.136

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional attribution for RV 1.136)
Devata: Mitra–Varuṇa with Aryaman as protector of the follower of vrata
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī mixture (probable; requires full metrical scan; marked as uncertain)

यो मित्राय वरुणायाविधज्जनोऽनर्वाणं तं परि पातो अंहसो दाश्वांसं मर्तमंहसः । तमर्यमाभि रक्षत्यृजूयन्तमनु व्रतम् । उक्थैर्य एनोः परिभूषति व्रतं स्तोमैराभूषति व्रतम् ॥

यो मि॒त्राय॒ वरु॑णा॒यावि॑ध॒ज्जनो॑ऽन॒र्वाणं॒ तं परि॑ पातो॒ अंह॑सो दा॒श्वांसं॒ मर्त॒मंह॑सः । तम॑र्य॒माभि र॑क्षत्यृजू॒यन्त॒मनु॑ व्र॒तम् । उ॒क्थैर्य ए॑नोः परि॒भूष॑ति व्र॒तं स्तोमै॑रा॒भूष॑ति व्र॒तम् ॥

yó mitrā́ya váruṇāyā́vidhaj jáno ’narvā́ṇaṃ táṃ pári pāto áṃhasaḥ dāśvā́ṃsaṃ mártam áṃhasaḥ | tám aryamā́bhí rakṣaty ṛjūyántam ánu vrátam | ukthaíryá enóḥ paribhū́ṣati vrátam stómair ābhū́ṣati vrátam ||

The mortal who serves Mitra and Varuṇa with an undivided will—guard him on every side from the narrowing wrong, the giver, the human, from the wrong. Aryaman protects him who goes straight, following the law of the being. He who adorns the law with inspired speech, who beautifies the law with hymns, is safeguarded.

यः । मि॒त्राय॑ । वरु॑णाय । अवि॑धत् । जनः॑ । अ॒न॒र्वाण॑म् । तम् । परि॑ । पा॒तः॒ । अंह॑सः । दा॒श्वांस॑म् । मर्त॑म् । अंह॑सः । तम् । अ॒र्य॒मा । अ॒भि । र॒क्ष॒ति॒ । ऋ॒जु॒ऽयन्त॑म् । अनु॑ । व्र॒तम् । उ॒क्थैः । यः । ए॒नोः॒ । प॒रि॒ऽभूष॑ति । व्र॒तम् । स्तोमैः॑ । आ॒ऽभूष॑ति । व्र॒तम् ॥यः । मित्राय । वरुणाय । अविधत् । जनः । अनर्वाणम् । तम् । परि । पातः । अंहसः । दाश्वांसम् । मर्तम् । अंहसः । तम् । अर्यमा । अभि । रक्षति । ऋजुयन्तम् । अनु । व्रतम् । उक्थैः । यः । एनोः । परिभूषति । व्रतम् । स्तोमैः । आभूषति । व्रतम् ॥yaḥ | mitrāya | varuṇāya | avidhat | janaḥ | anarvāṇam | tam | pari | pātaḥ | aṃhasaḥ | dāśvāṃsam | martam | aṃhasaḥ | tam | aryamā | abhi | rakṣati | ṛju-yantam | anu | vratam | ukthaiḥ | yaḥ | enoḥ | pari-bhūṣati | vratam | stomaiḥ | ābhūṣati | vrtam

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मित्रायto Mitra
मित्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
वरुणायto Varuṇa
वरुणाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
अविधत्has apportioned / has assigned (service/offerings)
अविधत्:
Kriyā
TypeVerb
Root√धा (विधा/वि-धा)
जनःthe man, worshipper
जनः:
Kartā
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
अनर्वाणम्unfailing, unwearied (one)
अनर्वाणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनर्वाण (प्रातिपदिक; न-र्वाण ‘not failing/unslackening’)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परिaround; completely
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
पातःprotect (thou)
पातः:
Kriyā
TypeVerb
Root√पा (पा ‘to protect’)
अंहसःfrom distress/sin
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
दाश्वांसम्the giving one; the generous worshipper
दाश्वांसम्:
Karma
TypeParticiple
Rootदाश्वांस् (कृदन्त; √दा ‘to give’)
मर्तम्mortal
मर्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootमर्त (प्रातिपदिक)
अंहसःfrom distress/sin
अंहसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अर्यमाAryaman
अर्यमा:
Kartā
TypeNoun
Rootअर्यमा (प्रातिपदिक)
अभिtowards; over
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
रक्षतिprotects
रक्षति:
Kriyā
TypeVerb
Root√रक्ष्
ऋजूयन्तम्the straight-going (one)
ऋजूयन्तम्:
Karma
TypeParticiple
Rootऋजूयन्त् (कृदन्त; √ऋजु/ऋज् ‘to go straight’, denom./intensive sense ‘going straight’)
अनुaccording to; following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
व्रतम्vow; ordinance; sacred law
व्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
उक्थैःwith hymns/recitations
उक्थैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एनॊःof sin/offence
एनॊः:
Sambandha
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
परिaround; completely
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
भूषतिadorns; makes splendid
भूषति:
Kriyā
TypeVerb
Root√भूष्
व्रतम्the ordinance/vow
व्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)
स्तोमैःwith praises; with stomas
स्तोमैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
आभूषतिadorns; embellishes
आभूषति:
Kriyā
TypeVerb
Root√भूष् (आ-भूष्)
व्रतम्the ordinance/vow
व्रतम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्रत (प्रातिपदिक)