HomeRig VedaMandala 1Sukta 130Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 1.130

Rishi: Parāśara Vāsiṣṭha
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (likely)

इमां ते वाचं वसूयन्त आयवो रथं न धीरः स्वपा अतक्षिषुः सुम्नाय त्वामतक्षिषुः । शुम्भन्तो जेन्यं यथा वाजेषु विप्र वाजिनम् । अत्यमिव शवसे सातये धना विश्वा धनानि सातये ॥

इ॒मां ते॒ वाचं॑ वसू॒यन्त॑ आ॒यवो॒ रथं॒ न धीर॒: स्वपा॑ अतक्षिषुः सु॒म्नाय॒ त्वाम॑तक्षिषुः । शु॒म्भन्तो॒ जेन्यं॑ यथा॒ वाजे॑षु विप्र वा॒जिन॑म् । अत्य॑मिव॒ शव॑से सा॒तये॒ धना॒ विश्वा॒ धना॑नि सा॒तये॑ ॥

imā́ṃ te vā́caṃ vasūyánta ā́yavo ráthaṃ na dhī́raḥ svápā atakṣiṣuḥ sumnā́ya tvā́m atakṣiṣuḥ | śumbhánto jényam yáthā vā́jeṣu vipra vājínam | átyam-iva śávase sātáye dhánā víśvā dhánāni sātáye ||

This speech we have fashioned for thee, O Indra, desiring the riches of the spirit; the wise and skilful have built it like a chariot—built thee for thy delight. Adorning the conquering power as men adorn a prize-winner in the races, O seer, we set thee forward like a steed for strength, for the winning of all treasures, for the conquest of all plenitudes.

इ॒माम् । ते॒ । वाच॑म् । व॒सु॒ऽयन्तः॑ । आ॒यवः॑ । रथ॑म् । न । धीरः॑ । सु॒ऽअपाः॑ । अ॒त॒क्षि॒षुः॒ । सु॒म्नाय॑ । त्वाम् । अ॒त॒क्षि॒षुः॒ । शु॒म्भन्तः॑ । जेन्य॑म् । यथा॑ । वाजे॑षु । वि॒प्र॒ । वा॒जिन॑म् । अत्य॑म्ऽइव । शव॑से । सा॒तये॑ । धना॑ । विश्वा॑ । धना॑नि । सा॒तये॑ ॥इमाम् । ते । वाचम् । वसुयन्तः । आयवः । रथम् । न । धीरः । सुअपाः । अतक्षिषुः । सुम्नाय । त्वाम् । अतक्षिषुः । शुम्भन्तः । जेन्यम् । यथा । वाजेषु । विप्र । वाजिनम् । अत्यम्इव । शवसे । सातये । धना । विश्वा । धनानि । सातये ॥imām | te | vācam | vasu-yantaḥ | āyavaḥ | ratham | na | dhīraḥ | su-apāḥ | atakṣ iṣuḥ | sumnāya | tvām | atakṣiṣuḥ | śumbhantaḥ | jenyam | yathā | vājeṣu | vipra | vājinam | atyam-iva | śavase | sātaye | dhanā | viśvā | dhanāni | sātaye

इमाम्this (speech), this one
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof/for you
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाचम्speech, hymn
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
वसूयन्तःdesiring wealth, seeking good
वसूयन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootवसूय् (धातु) → वसूयन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
आयवःthe Āyus/Āyava people (worshippers)
आयवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयु (प्रातिपदिक) → आयव (वेदिक बहुवचन)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
धीराḥthe wise/steadfast ones
धीराḥ:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootधीर (प्रातिपदिक)
स्वपाःskilled craftsmen
स्वपाः:
कर्तृ
TypeAdjective/Noun
Rootस्वपा (प्रातिपदिक; ‘सु-कारीगर/कुशल’)
अतक्षिषुःthey fashioned, they hewed
अतक्षिषुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootतक्ष् (धातु)
सुम्नायfor favor, for grace
सुम्नाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अतक्षिषुःthey fashioned
अतक्षिषुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootतक्ष् (धातु)
शुम्भन्तःadorning, making splendid
शुम्भन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootशुभ् (धातु) → शुम्भन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
जेन्यम्victorious, worthy of winning
जेन्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootजेन्य (प्रातिपदिक; √जि ‘to conquer’ से)
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वाजेषुin contests/prizes, in races
वाजेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
विप्रO inspired sage
विप्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
वाजिनम्the prize-winner, swift one
वाजिनम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
अत्यम्a steed, horse
अत्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
शवसेfor strength, for might
शवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
सातयेfor winning, for attainment
सातये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसाति (प्रातिपदिक; ‘विजय/प्राप्ति’)
धनाःwealths, riches
धनाः:
कर्म
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
विशेषण (कर्म)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
धनानिwealths
धनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
सातयेfor winning
सातये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसाति (प्रातिपदिक)