Mantra 5
Sukta 1.13
Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.13)
Devata: Barhis / ritual preparation (often within Agni-invitation sequence)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
स्तृणीत बर्हिरानुषग्घृतपृष्ठं मनीषिणः । यत्रामृतस्य चक्षणम् ॥
Samhita Patha (IAST)
स्तृ॒णी॒त ब॒र्हिरा॑नु॒षग्घृ॒तपृ॑ष्ठं मनीषिणः । यत्रा॒मृत॑स्य॒ चक्ष॑णम् ॥
Transliteration
stṛṇītá bárhir ānuṣág ghṛtápṛṣṭhaṃ manīṣíṇaḥ | yátrāmṛ́tasya cákṣaṇam ||
Translation
Spread the sacred seat (barhis) in ordered succession, O wise ones—its back anointed with ghee—there where the vision of immortality is beheld.
Padapatha (Word Analysis)
स्तृ॒णी॒त । ब॒र्हिः । आ॒नु॒षक् । घृ॒तऽपृ॑ष्ठम् । म॒नी॒षि॒णः॒ । यत्र॑ । अ॒मृत॑स्य । चक्ष॑णम् ॥स्तृणीत । बर्हिः । आनुषक् । घृतपृष्ठम् । मनीषिणः । यत्र । अमृतस्य । चक्षणम् ॥stṛṇīta | barhiḥ | ānuṣak | ghṛta-pṛṣṭham | manīṣiṇaḥ | yatra | amṛtasya | cakṣaṇam
Word by Word
स्तृणीतspread (you)!
स्तृणीत:
(वाक्य-क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तॄ (धातु) / स्तृ (वेद. रूप)
बर्हिःthe sacred grass (barhis)
बर्हिः:
Karma
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
आनुषक्in due order; successively
आनुषक्:
(क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुषक् (अव्यय)
घृतपृष्ठम्having a ghee-backed surface; ghee-covered
घृतपृष्ठम्:
Karma
TypeAdjective
Rootघृत-पृष्ठ (समास: कर्मधारय/बहुव्रीहि-प्राय)
मनीषिणःO wise ones (thoughtful priests)
मनीषिणः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
अमृतस्यof immortality; of the nectar
अमृतस्य:
(सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
चक्षणम्the sight/vision; the place of seeing
चक्षणम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootचक्षण (प्रातिपदिक; √चक्ष् ‘to see’ से)