Mantra 10
Sukta 1.13
Rishi: Kaṇva
Devata: Tvaṣṭṛ
Chandas: Anuṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
इह त्वष्टारमग्रियं विश्वरूपमुप ह्वये । अस्माकमस्तु केवलः ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒ह त्वष्टा॑रमग्रि॒यं वि॒श्वरू॑प॒मुप॑ ह्वये । अ॒स्माक॑मस्तु॒ केव॑लः ॥
Transliteration
ihá tváṣṭāram agriyáṃ viśvárūpam úpa hvaye | asmā́kam astu kévalaḥ ||
Translation
Here I call near Tvaṣṭṛ, the foremost shaper, the One of all forms; may he become wholly ours—so that the forming power in us fashions the being into a true and harmonious figure of the divine intention.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒ह । त्वष्टा॑रम् । अ॒ग्रि॒यम् । वि॒श्वऽरू॑पम् । उप॑ । ह्व॒ये॒ । अ॒स्माक॑म् । अ॒स्तु॒ । केव॑लः ॥इह । त्वष्टारम् । अग्रियम् । विश्वरूपम् । उप । ह्वये । अस्माकम् । अस्तु । केवलः ॥iha | tvaṣṭāram | agriyam | viśva-rūpam | upa | hvaye | asmākam | astu | kevalaḥ
Word by Word
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय-प्रातिपदिक)
त्वष्टारम्Tvaṣṭar (the divine artisan)
त्वष्टारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
अग्रियम्foremost, pre-eminent
अग्रियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअग्रिय (प्रातिपदिक; अ-ग्रिय)
विश्व-रूपम्of all forms; multiform
विश्व-रूपम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्वरूप (प्रातिपदिक; विश्व + रूप)
उपunto, near
उप:
—
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
ह्वयेI invoke, I call
ह्वये:
क्रिया (कर्तृ-सम्बन्धः: अहम्)
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने)
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him) be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)
केवलःexclusive, only (for us)
केवलः:
कर्ता (वाक्य-विषयः)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक)