HomeRig VedaMandala 1Sukta 122Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 1.122

Devata: Praise of a patron’s bounty within Mitra–Varuṇa hymn-context; human patron (sūri) motif

अस्य स्तुषे महिमघस्य राधः सचा सनेम नहुषः सुवीराः । जनो यः पज्रेभ्यो वाजिनीवानश्वावतो रथिनो मह्यं सूरिः ॥

अ॒स्य स्तु॑षे॒ महि॑मघस्य॒ राध॒: सचा॑ सनेम॒ नहु॑षः सु॒वीरा॑: । जनो॒ यः प॒ज्रेभ्यो॑ वा॒जिनी॑वा॒नश्वा॑वतो र॒थिनो॒ मह्यं॑ सू॒रिः ॥

asyá stuṣe máhimaghasya rā́dhaḥ sácā sanema náhuṣaḥ su-vīrā́ḥ | jáno yáḥ pajrébhyo vājinī́vān aśvā́vato rathíno máhyaṁ sū́riḥ ||

I praise this bounty of the great-giver; together may we win it, O Nahusha, with good heroes. The patron who, rich in driving force, gives to the Pajras horses and chariots—may that illumined giver extend it also to me: the means of victorious movement and the strength to carry the soul forward.

अ॒स्य । स्तु॒षे॒ । महि॑ऽमघस्य । राधः॑ । सचा॑ । स॒ने॒म॒ । नहु॑षः । सु॒ऽवीराः॑ । जनः॑ । यः । प॒ज्रेभ्यः॑ । वा॒जिनी॑ऽवान् । अश्व॑ऽवतः । र॒थिनः॑ । मह्य॑म् । सू॒रिः ॥अस्य । स्तुषे । महिमघस्य । राधः । सचा । सनेम । नहुषः । सुवीराः । जनः । यः । पज्रेभ्यः । वाजिनीवान् । अश्ववतः । रथिनः । मह्यम् । सूरिः ॥asya | stuṣe | mahi-maghasya | rādhaḥ | sacā | sanema | nahuṣaḥ | su-vīrāḥ | janaḥ | yaḥ | pajrebhyaḥ | vājinī-vān | aśva-vataḥ | rathinaḥ | mahyam | sūr iḥ

अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तुषेI praise
स्तुषे:
कर्तृ (speaker)
TypeVerb
Root√स्तु (स्तुतौ)
महिम्greatness, bounty
महिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहि- (प्रातिपदिक; ‘greatness/abundance’)
मघस्यof the bountiful (patron)
मघस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun (epithet)
Rootमघ- (प्रातिपदिक; ‘bountiful one/munificent’)
राधःgift, bounty
राधः:
कर्म
TypeNoun
Rootराधस्- (प्रातिपदिक; ‘gift, bounty, favor’)
सचाtogether, along with
सचा:
सह/सम्बन्ध (associative)
TypeIndeclinable
Rootसच (अव्यय; ‘together, in company’)
सनेमmay we win/obtain
सनेम:
कर्तृ (we)
TypeVerb
Root√सन्/√सन् (लाभे; ‘to win, obtain’)
नहुषःthe Nahushas (people of Nahusha)
नहुषः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/collective)
Rootनहुष- (प्रातिपदिक; proper name/tribal ancestor) अथवा ‘नहुष-जनाः’
सुवीराःhaving good heroes/strong sons
सुवीराः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु- + वीर- (प्रातिपदिक)
जनःthe man/people, a patron
जनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन- (प्रातिपदिक)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पज्रेभ्यःto the Pajras
पज्रेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun (tribal name)
Rootपज्र- (प्रातिपदिक; ‘Pajra’ clan/descendants)
वाजिनीवान्possessing prizes/strength, rich in steeds
वाजिनीवान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootवाजिन्- (possessor of vāja ‘prize/strength’) + वत् (मतुप्) → वाजिनीवत्
अश्वावतःof the horse-possessing (men)
अश्वावतः:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootअश्व- + वत् (मतुप्) → अश्वावत्
रथिनःof the chariot-owners/charioteers
रथिनः:
सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective
Rootरथिन्- (प्रातिपदिक; ‘charioteer, having a chariot’)
मह्यम्to me
मह्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूरिःthe patron, benefactor
सूरिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूरि- (प्रातिपदिक; ‘patron, generous giver’)