HomeRig VedaMandala 1Sukta 122Mantra 12
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 12

Sukta 1.122

Devata: Mitra-Varuṇa (hymn frame) / collective ‘Viśve Devāḥ’ in blessing tone

एतं शर्धं धाम यस्य सूरेरित्यवोचन्दशतयस्य नंशे । द्युम्नानि येषु वसुताती रारन्विश्वे सन्वन्तु प्रभृथेषु वाजम् ॥

ए॒तं शर्धं॑ धाम॒ यस्य॑ सू॒रेरित्य॑वोच॒न्दश॑तयस्य॒ नंशे॑ । द्यु॒म्नानि॒ येषु॑ व॒सुता॑ती रा॒रन्विश्वे॑ सन्वन्तु प्रभृ॒थेषु॒ वाज॑म् ॥

etáṃ śárdhaṃ dhā́ma yásya sūrér íty avocan dáśa-tayasya náṃśe | dyumnā́ni yéṣu vasú-tātī rārán víśve sanvantu prabhṛthéṣu vā́jam ||

‘This is the host, this the foundation, of that luminous giver’—so they declared, for the portion of Daśataya; in whom the lights of power and the fullness of riches delight: may all win the plenitude of force in the offerings brought forth.

ए॒तम् । शर्ध॑म् । धाम॑ । यस्य॑ । सू॒रेः । इति॑ । अ॒वो॒च॒न् । दश॑ऽतयस्य । नंशे॑ । द्यु॒म्नानि॑ । येषु॑ । व॒सुऽता॑तिः । र॒रन् । विश्वे॑ । स॒न्व॒न्तु॒ । प्र॒ऽभृ॒थेषु॑ । वाज॑म् ॥एतम् । शर्धम् । धाम । यस्य । सूरेः । इति । अवोचन् । दशतयस्य । नंशे । द्युम्नानि । येषु । वसुतातिः । ररन् । विश्वे । सन्वन्तु । प्रभृथेषु । वाजम् ॥etam | śardham | dhāma | yasya | sūreḥ | iti | avocan | daśa-tayasya | naṃśe | dyumnāni | yeṣu | vasu-tātiḥ | raran | viśve | sanvantu | pra-bhṛtheṣu | vājam

एतम्this
एतम्:
Karma (विशेष्यं ‘शर्धम्’ प्रति)
TypePronoun/Adjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्धम्host, troop, band
शर्धम्:
Karma
TypeNoun
Rootशर्ध (प्रातिपदिक)
धामabode; (also) splendor/seat
धाम:
Karma (वर्ण्य-वस्तु)
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सूरेःof the patron/lord (sūri)
सूरेः:
Sambandha
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
अवोचन्they spoke, they proclaimed
अवोचन्:
Kartā (अन्तर्निहितः ‘ते/ऋषयः’)
TypeVerb
Root√वच् (वचँ)
दशतयस्यof the tenfold/tenfolded
दशतयस्य:
Sambandha (qualifying the following noun)
TypeAdjective (numeral-derived)
Rootदशतय (प्रातिपदिक; ‘दश’ + ‘तय’)
नंशेof the share/portion
नंशे:
Sambandha
TypeNoun
Rootनंश (प्रातिपदिक; वैदिक रूप, ‘भाग/अंश’)
द्यु॒म्नानिsplendors, glorious powers
द्यु॒म्नानि:
Kartā (of ‘रारन्’)
TypeNoun
Rootद्यु॒म्न (प्रातिपदिक)
येषुin which
येषु:
Adhikaraṇa (locative: ‘in which’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वसुतातीbestowal of wealth; wealth-giving
वसुताती:
Kartā (co-agent/associated subject with ‘द्यु॒म्नानि’ in sense)
TypeNoun
Rootवसुताति (प्रातिपदिक; वसु + ताति)
रारन्have given / have bestowed
रारन्:
Kriyā (predicate; subject ‘द्यु॒म्नानि’)
TypeVerb
Root√रा (राँ/रा) (वैदिक: ‘to give, grant’; also ‘to delight’ in some contexts)
विश्वेall (of them)
विश्वे:
Kartā (of ‘सन्वन्तु’)
TypeAdjective/Pronoun-like
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
सन्वन्तुlet them win/obtain
सन्वन्तु:
Kriyā (predicate)
TypeVerb
Root√सन्/√सन्‍व् (san/ sanv: ‘to gain, obtain, win’)
प्रभृथेषुin the offerings/presentations (ritual distributions)
प्रभृथेषु:
Adhikaraṇa (locative)
TypeNoun
Rootप्रभृथ (प्रातिपदिक)
वाजम्prize; strength; (victory-)booty
वाजम्:
Karma (object of ‘सन्वन्तु’)
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)