HomeRig VedaMandala 1Sukta 122Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.122

Devata: Mitra-Varuṇa (rājānaḥ)

अध ग्मन्ता नहुषो हवं सूरेः श्रोता राजानो अमृतस्य मन्द्राः । नभोजुवो यन्निरवस्य राधः प्रशस्तये महिना रथवते ॥

अध॒ ग्मन्ता॒ नहु॑षो॒ हवं॑ सू॒रेः श्रोता॑ राजानो अ॒मृत॑स्य मन्द्राः । न॒भो॒जुवो॒ यन्नि॑र॒वस्य॒ राध॒: प्रश॑स्तये महि॒ना रथ॑वते ॥

ádha gmantā náhuṣo hávaṃ sūrḗḥ śrótā rājāno amṛ́tasya mandrāḥ | nabhó-juvo yán niravásya rā́dhaḥ práśastaye mahinā́ rátha-vate ||

Then may the kings, glad with the nectar of immortality, come to the call of the luminous giver; swift as the sky’s movement, bringing the bounty of one who seeks protection—so that by their greatness the chariot-bearing one may be praised.

अध॑ । ग्मन्त॑ । नहु॑षः॑ । हव॑म् । सू॒रेः । श्रोत॑ । रा॒जा॒नः॒ । अ॒मृत॑स्य । म॒न्द्राः॒ । न॒भः॒ऽजुवः॑ । यत् । नि॒र॒वस्य॑ । राधः॑ । प्रऽश॑स्तये । म॒हि॒ना । रथ॑ऽवते ॥अध । ग्मन्त । नहुषः । हवम् । सूरेः । श्रोत । राजानः । अमृतस्य । मन्द्राः । नभःजुवः । यत् । निरवस्य । राधः । प्रशस्तये । महिना । रथवते ॥adha | gmanta | nahuṣaḥ | havam | sūreḥ | śrota | rājānaḥ | amṛtasya | mandrāḥ | nabhaḥ-juvaḥ | yat | niravasya | rādhaḥ | pra-śastaye | mahinā | ratha-vate

अधthen, now
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध
ग्मन्ताthe goer/approacher (one who comes)
ग्मन्ता:
Kartā
TypeNoun (agent) / Kṛdanta
Rootगम् (गच्छति) / ग्मन्- (वैदिक) → ग्मन्तृ
नहुषःNahusha (a man/king; here as an epithet/name)
नहुषः:
Kartā (apposition to ग्मन्ता)
TypeNoun (proper name/epithet)
Rootनहुष (प्रातिपदिक; नाम)
हवम्invocation, call
हवम्:
Karma
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक) / √ह्वा (आह्वाने)
सूरेःof the patron/benefactor (sūri)
सूरेः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
श्रोताthe hearer (may he hear)
श्रोता:
Kartā
TypeNoun (agent) / Kṛdanta
Root√श्रु (श्रवणे) → श्रोतृ
राजानःkings, rulers
राजानः:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
अमृतस्यof immortality; of the immortal (realm/essence)
अमृतस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
मन्द्राःgladdening, joyous, pleasant
मन्द्राः:
Kartā (as qualifier)
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
नभोजुवःsky-speeding / moving through the cloud-sky
नभोजुवः:
Kartā (apposition/epithet)
TypeAdjective/Noun (epithet)
Rootनभोजु (प्रातिपदिक; वैदिक समास/विशेषण)
यत्which (that)
यत्:
Karma (relative object)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम)
निःout, forth
निः:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनिः
अवस्यof help, of aid
अवस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअव (प्रातिपदिक) / √अव् (रक्षण-तृप्ति-आदि; ‘help’ sense) → अवस्
राधःbounty, gift, wealth
राधः:
Karma
TypeNoun
Rootराधस् (प्रातिपदिक)
प्रशस्तयेfor praise, for renown
प्रशस्तये:
Sampradāna (purpose/for)
TypeNoun
Rootप्र-√शंस् (स्तुतौ) → प्रशस्ति (प्रातिपदिक)
महिनाby greatness, with might
महिना:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
रथवतेto the chariot-possessing one
रथवते:
Sampradāna
TypeAdjective (possessive)
Rootरथवत् (प्रातिपदिक)